Logo weiterlesen.de
Meldörp-Bȫker

Peter Neuber (Hg.), Meldörp-Bȫker 4.2

Theodor Piening

De Reis no’n Hamborger Dōōm

Windbârger Buurn bereist de Welt

Ortsnamen in der Titelkarte

in SASS-ergänzender Schreibweise: Âlversdörp,

Friechskōōğ, Hėnnsteed, Mârn, Nōōrhasteed, Wȫhren

›Klappentext 1‹

Peter Neuber(Hg.)

Peter Neuber, Burgstr. 18, 25704 Meldorf

fon: +49 (0) 179 680 45 39

email: PeNeuberWoehrden@aol.com

www.wöhrnerwöör.de (download für das Wörterbuch ›Wȫhrner Wȫȫr‹)

Meldörp-Bȫker

(Textbȫker tō de ›Wȫhrner Wȫȫr‹)

Bislang waren folgende Titel aus dem Internet kostenfrei, als ›Frie’ Woor‹, herunterladbar, jeweils in zweiter, geänderter Ausführung, 2015-11-15:

Nr. 1:

Verscheden Schrieverslüüd

Nr. 2.1:

Klaus Groth, Quickborn 1

Nr. 3.1:

Johann Hinrich Fehrs, Op Holsten-Eer

Gedruckt erschienen im Selbstverlag, jeweils in zweiter, geänderter Auflage, 2015-11-15:

Nr. 3.2:

ISBN 978-3-9817316-6-8

Johann Hinrich Fehrs, Allerhand Slag Lüüd

Nr. 4.2:

ISBN 978-3-9817316-7-5

Theodor Piening, De Reis no’n Hamborger Doom

Nr. 5.1:

ISBN 978-3-9817316-8-2

Heinrich Johannes Dehning, Junge Schoolmeisterjohren in Dithmarschen vör 1900

Nr. 8.2:

ISBN 978-3-9817316-9-9

Georg Droste, Odde Alldag un sien Jungstöög

2018 erschienen bzw. erscheinen bei Tredition in 3. Auflage (Quickborn 1 in 1. Auflage) als Paperback und Hardcover und eBook:

Nr. 2.1:   Klaus Groth, Quickborn 1  (1. Auflage)

Paperback: 978-3-7469-8470-4 – Hardcover: 978-3-7469-8471-1 –eBook: 978-3-7469-8472-8

Nr. 3.2:   Johann Hinrich Fehrs, Allerhand Slag Lüüd  (3. Auflage)

Paperback: 978-3-7469-6766-0 – Hardcover: 978-3-7469-6767-7 –eBook: 978-3-7469-6768-4

Nr. 4.2:   Theodor Piening, De Reis no’n Hamborger Doom  (3. Auflage)

Paperback: 978-3-7469-6812-4 – Hardcover: 978-3-7469-6813-1 –eBook: 978-3-7469-6814-8

Nr. 5.1:   Heinrich Johannes Dehning, Junge Schoolmeisterjohren in Dithmarschen vör 1900 (3. Auflage)

Paperback: 978-3-7469-3473-0 – Hardcover: 978-3-7469-3474-7 –eBook: 978-3-7469-3475-4

Nr. 8.2:   Georg Droste, Odde Alldag un sien Jungstöög  (3. Auflage)

Paperback: 978-3-7469-0882-3 – Hardcover: 978-3-7469-0883-0 –eBook: 978-3-7469-0884-7

Die Reihe wird bei Tredition fortgesetzt.

Peter Neuber (Hg.)

Meldörp-Bȫker

Nr. 4.2 (3. Oplooğ 2018)

Theodor Piening

De Reis no’n Hamborger Dōōm

Windbârger Buurn bereist de Welt

Der zugrundeliegende Text ist der ersten illustrierten Gesamtausgabe der drei Reisen entnommen (Nachdruck 1972, ISBN 3-7963-0034-0):

Theodor Piening (1883), De Reis na’n Hamborger Dom.

Illustriert von Christian Förster. Hamburg: Richter.

In der vorliegenden Ausgabe wurden die Piening-Texte sprachlich aktualisiert und in eine SASS-ergänzende Schreibweise übertragen, um diese derben und früher sehr beliebten (teilweise auch grenzwertigen) ›Klamotten‹ auch in heutiger Zeit in Dithmarschen lautlich genießbar zu machen.

Es handelt sich hier um ein

Niederdeutsches Textbuch

zum Wörterbuch ›Wȫhrner Wȫȫr‹

in

SASS-ergänzender Schreibweise

Dat hēēt: in SASS-Schrievwies mit Opsetters, vör âllen wârrt de Diphthongen kėnntli mookt

– un dat is vun Vördēēl in hēēl Slēēswig-Holstēēn!

Datt ēēn würkli luut lesen un vörlesen kann!

Stand: 2018

Meldörp-Böker

= Platt-Klassiker für Dithmarschen

(+ Kompetenztraining in Dithmarscher Platt)

Liebe ältere und jüngere und neuere Dithmarscher,

liebe Urlauber in Dithmarschen,

liebe Deutschlehrer und Schüler|innen der Sekundarstufen,

liebe Deutschlehrer- und Germanistikstudenten aus Dithmarschen,

liebe Freunde des Plattdeutschen überall,

die ›Meldorf-Bücher‹ enthalten Dithmarscher Platt,

die alte Dithmarscher Sprache, aber verständlich

und in geeigneter ›SASS-ergänzender Schreibweise‹,

un dōrmit luut leesbor un vörleesbor!

Ditschi-Platt,

tru di wat!

Peter Neuber (Hg.), Meldörp-Böker 4.2

Theodor Piening

De Reis no’n Hamborger Doom

Windbarger Buurn bereist de Welt

Copyright © 2018 by Peter Neuber, D25704 Meldorf

Gestaltung des Buchtitels: Manfred Schlüter, D25764 Hillgroven

Digitale Einband-Umsetzung: DruckZentrum-Westkueste, D25746 Lohe-Rickelshof

3. Auflage 2018

Verlag und Druck: tredition GmbH

Paperback: ISBN 978-3-7469-6812-4

Hardcover: ISBN 978-3-7469-6813-1

eBook: ISBN 978-3-7469-6814-8

Schwarzweiß-Kurzfassung
der Aussprachehilfen für Dithmarschen!

Mit farblicher Unterstützung finden Sie die Tabelle
auf der Buch-Rückseite!

—— Aussprache-Steckbrief für Dithmarschen ——

Sprich ō als [ou] (though), ē als [ei] (day), ȫ als [oi] (boy, moin, Heu, Häuser)!

Sprich â vor l+Konsonant & vor r+Konsonant als lang-a, [a:] (engl. half [ha: f], dark [da: k])!

Sprich ė als kurz-i (hin, Strich, Wirt); ġ|ġt als hart-g (Bug); ḃt als hart-b (lieb)!

Sprich -ḃen (ölḃen, sülḃen) (Sass: -ven) als -ben, -b’n bis hin zu –m [ölm, sülm]!

Sprich ǧ wie in ›mich‹, ğ wie in ›Dach‹: (weǧ, Weǧ, Tüüǧ; Dağ, Dooğ, mağ, Bedruğğ)!

Sprich das r nach langem Vokal als nachklingendes a: [oua, eia, oia, …]:

Mōōr, Ēēr, Wȫȫr, Fȫhr, Hoor, möör, Buur: ›Moua, Äia, Woia, Foia, Hooa, mööa, Buua‹!

Sprich sp, st wie ›spitzen Stēēn‹, sprich aber schr mit hochdeutsch-breiter Zunge!

Sprich das s in sl, sm, sn, sw möglichst als scharfes s oder als Zungenspitzen-sch!

Sprich j wie Journalist (jo, jüm, Jung); ä, ää, äh wie e, ee, eh (Jäger, nä, dääǧli, Fähr)!

Bezüglich M3, M4a-d siehe unter Kennmarken M3, M4!

Bezüglich X01, X09, X11 … siehe unter Regionale Besonderheiten!

Bezüglich * siehe Grabbelkiste, Worterklärungen!

Dies alles und weiteres finde vorn im Inhaltsverzeichnis!

Könner können

unter den Zusatzzeichen und über die Hilfen hinweglesen!

Weniger Versierte

folgen den hilfreichen Hinweisen ganz nach Bedarf!

Unter den Balken|Punkten findet sich die Sass’sche Schreibweise!

Was im Buch ist Platt, was Hoch?

Wȫȫr un Sätz in normoolgrōte un lōōtrechte Bōōkstoḃen:

Platt

Wörter und Textpassagen in normalgroßer und kursiver

Schreibweise:            Hochdeutsch, zumindest kein Platt

Wȫȫr in lütte un lōōtrechte Bōōkstoḃen:

Platt (tōmeist Uttuusch- Wȫȫr)

Wörter, in kleiner und kursiver Schreibweise:

Hochdeutsch (Übersetzungen oder i.d.R. hochdeutsche Erklärungen)

Warum (ab Herbst 2015) diese ›SASS-ergänzende Schreibweise‹?

Beide Schreibweisen, die zuvor verwendete wie die jetzige, stehen fest zu SASS (zum PLATT-DUDEN für NS, HH, SH seit 1956), ergänzen ihn aber und sind für Dithmarschen und ganz Schleswig-Holstein gleichermaßen tauglich. Traditionell werden hier die Diphthonge, die Zwielaute [ou, ei, oi |öü], nicht als Doppellaute (z. B. als ou, ej, oi |eu |äu) geschrieben, sondern als o, e und ö.

Meine ältere ›Dithmarscher Schreibweise‹ hielt sich an das Prinzip unserer Dithmarscher Altvorderen Groth und Müllenhoff, die die langen Monophthonge |Einlaute kennzeichneten, die problematischen Zwielaute aber nicht. Diese traditionelle Schreibweise erzeugte leider immer ein riesengroßes Problem: Die Monophthonge |Einlaute wurden unnötigerweise hervorgehoben; aber nur über sie konnte man sich die nicht markierten Diphthonge |Zwielaute logisch erschließen (indirekt, nach der Methode ›von hinten durch die Brust ins Auge‹). — Immerhin, man konnte! Behelfsmäßig unterstützte ich dies durch Anhebungen.

Meine neuere nun verwendete ›SASS-ergänzende Schreibweise‹ markiert direkt die Problem-Zwielautbuchstaben o, e und ö durch einen Balken (ō, ē und ȫ) und sagt: Dies ist höchstwahrscheinlich ein Doppellaut [ou, ei bzw. oi |öü], auch wenn er nicht so aussieht! Und die balkenlosen Buchstaben o, e und ö werden ganz normal als o, e und ö gelesen. — Schon Otto Mensing verwendete in seinen Lautschriftergänzungen die Zeichen ō, ē und ø, um auf Zwielaute bei Einlaut-Schreibweise hinzuweisen, für ganz Schleswig-Holstein!

Vorwort zu Autor und Auswahl

Theodor Piening

* 16. Juli 1831 Meldorf

† 14. August 1906 Hamburg

Peter Karl Theodor Piening wurde in Meldorf geboren und durchlief hier das Gymnasium (die Gelehrtenschule). Als 18/19-Jähriger war er Kriegsteilnehmer gegen Dänemark, studierte 1851-53 in Kiel, Göttingen und Gießen Philologie und lebte danach als Privatlehrer und Schriftsteller in Hamburg.

Pienings Buch ›De Reis na’n Hamborger Dom‹ war sein erfolgreichstes. Es ist sicher nicht vom Schlage der ›Quickborn‹-Literatur eines Klaus Groth, darf aber nach seinem Publikumserfolg an die Seite der Reuterschen ›Läuschen un Riemels‹ gestellt werden. Ohne Zweifel gehört de ›Reis‹ zu unserem ›plattdeutschen Erbe‹, vor allem in Dithmarschen, besonders in Meldorf. Das Buch gehört ›zu den meistgelesenen plattdeutschen Werken des 19. Jahrhunderts‹ (INS Bremen), erlebte bis 1936 21 Auflagen. 1972 wagte der Verlag Schuster/Leer noch einmal einen Nachdruck der ersten illustrierten Auflage von 1883. Der Verkauf kann so schlecht nicht gewesen sein, denn im Folgejahr erschien eine zweite Auflage des Nachdrucks. Diese Reprints werden immer noch zum Neupreis von 19,90 € gehandelt, sind auch antiquarisch in gutem Zustand erwerbbar. Der Erwerb lohnt sich, allein schon wegen des fünfseitigen Vorworts von Dieter Bellmann (1970-1973 Studiendirektor in Heide). Daraus hier ein Auszug:

„Gewiss zeichnet Piening Karikaturen, gewiss treibt er Situationskomik um der Komik willen, und das Bild des dummen Bauern in der Großstadt wird grell beleuchtet. Aber die Hamburger Dom-Typen kommen keinen Deut besser weg, noch irgendeine andere wichtige Person. Hier steht gaffende Naivität und Leichtgläubigkeit gegen bürgerliche Formelhaftigkeit oder bedenkenloses Schwindlertum. … der Zeigefinger wird nicht erhoben! Piening schildert, wie es ist – mit toller Übertreibung – und darin steckt, richtig besehen, schon genug Moral. Der Hamburger Dom ist kein Paradies, wie die Windberger meinen, solange sie nicht da waren, aber er ist auch nicht die Hölle. Man muss sich nur auskennen dort, aber bis man sich auskennt, muss man Haare lassen. Aber dann weiß man’s, und man braucht auch gar nicht mehr hinzufahren. …

… Piening hat seiner Vaterstadt Meldorf drei Vermächtnisse hinterlassen, eins für die Armen, eins für die Knaben des Orgelchors und eins … an fleißige Kinder wenig begüterter Eltern ….Einem solchen Autor, der sein Publikum unterhält und mit der blanken Tat den sozial Benachteiligten zu helfen versucht, gebe ich gern ein Vorwort mit.“

Man lese bitte auch am Ende des Buches ›Licht und Schatten‹!

Peter Neuber

Wat in dat Bōōk steiht (Hauptteil)

Ēērste Reis: De Voders mit de Söhns

Kap. 1:

Af geiht dat no’n Hamborger Dōōm

PiT2.001

Kap. 2:

An’e Âlster in Kiel; Studenten

PiT2.010

Kap. 3:

Hamborg, Telegroof, Wiezel, Sēēreis

PiT2.025

Kap. 4:

Menascherie, Danzsool, Gaslücht

PiT2.045

Kap. 5:

Ėn Nacht, Ossenmârkt, Tofeldōōd

PiT2.053

Kap. 6:

Kunventgoorn, Danzsool, Vertȫȫrnen

PiT2.060

Kap. 7:

Verdregen, Thēoter, Wach, Trüchreis

PiT2.076

Twēte Reis: De Söhns mit Persetter

Kap. 8:

Persetter reist mit Fritz un Hinnerk un Piet

PiT2.091

Kap. 9:

Ossendrieḃen, Odēon, Hulda

PiT2.109

Kap. 10:

Zōō, Rennbohn, Ikoorsche Spelen

PiT2.134

Kap. 11:

Fōtogroof, Koortenspeel, Trüchreis

PiT2.168

Drüdde Reis: Mit de Mōder op Sȫȫk no Fritz

Kap. 12:

Antje-Medder, Lokomotiv un Telegroof

PiT2.207

Kap. 13:

Hotel ›Stadt Kiel‹, Opwohrer, Odēon, Herr Meyer

PiT2.231

Kap. 14:

Liekdōōrn, Ultimo, Scheerms un Füür in’t Hotel

PiT2.268

Kap. 15:

Hinnerk foot sik mit dėn swatten Boor (mit Fritz!)

PiT2.302

Förster - Illustrationen zum Text

(PiT2.001)

Ēērste Reis: De Voders mit de Söhns

Kapitel 1

Af geiht dat no’n Hamborger Dōōm

Dat wēēr Anfang Dezember un bannigX90 kōōlt. De Wintersmann mit sien witten Boort vun Ies un Snēē wēēr alX26 ankomen un mool jēēdēēn Nacht sō veel Blȫȫm an de Finstern, dattX24 de lēḃen Kinner sik dėn annern Morgen dor meist de Lung an weǧpuusten, um en lüttM3 Kieklock tō moken, wōX31 sümX04|se de schȫne Sünn dör sēhn kunnen. Hett MōderX12 man eḃen dėn Kaffe tō Lief, sō loot de Gören ehr kēēn Freden, un sēX09 mutt ėn Füürfatt |Feuerbecken rinholen un de Finstern wedderX41a kloormoken. De Jungs hebbt dat bannigX90 hild. Wücke mookt sik ėn grōte Snēēhütt, wōX31 |woneem |wo wull* |wohl bummelig teihn Persōnen in sitten köönt. Un dor sitt sümX04|se nu oḃends in, un in âll de Ecken un Kanten brėnnt lütte Lichtstumpen |Lichtstummel, datt de witten Wannen glinstern |glänzen dōōt as Kristâll. Hebbt sümX04|se dat Döörlock tōstoppt, sō sitt sik dat dor hēēl wârm un mōje |kommōdig |gemütlich, un nârms |nirgends lett sik beter Märkens vertellen as hier. Datt |Damit overs niX20 jēēdēēn in dat lütte Huus rinkrupen deit, hebbt sümX04|se nēēǧ dorbi ėn grōten Snēēkeerl |Schneemann as Wach opstellt, dē ėn gresigX90 |fürchterlich grōten (PiT2.002) Knüppel in’ Ârm hett un mit sien Ōgen vun dėn swattsten Törf sō glȫhnig in de Welt rinkickt, datt ēēn wull bang vör ėm wârrn much.

Wück anner Jungs smiet sik mit Snēēbâllen un juucht |jauchzen luutut |luuthâls, wėnn sümX04|se ēēn düchtigX90 dropen hebbt. Un dat is dorbi ėn Freud un Gelach manġ de smucken Kinner, dattX24 VoderX11 un MōderX12 in de Stuuv ōōkX22 hēēl lustig un vergnȫȫǧt tō Sinn wârrt. Wücke rüüscht |fahren Schlitten ōōk ōder mookt sik ėn Glitschbohn |Rutschbahn. Un dorbi fehlt dėnn ōōk nârms sōōn plietschen Driever |Slēēf |Strolch, dē Nover sien Söhn, ohn datt dē dat mârkt, ėn Klumpen Snēē in de Tasch rinfummelt, sōdatt de lütt’ unschüllige Bėngel, wėnn hē sik tōnȫȫst |nȫȫssen in de Stuuv achter’n Oḃen sett, um sik optōwârmen, anfangt tō lecken as ėn ōle Wotertünn.

Is nu oḃends dat Eten vun’ Disch, dėnn geiht MōderX12 no de Appelkomer un kummt wedderX41a tōrüch mit ėn hēle Schört vull lütte Kēēsappeln |(Apfelsorte). Dē wârrt in dėn Broder |Ofenloch im Kachelofen leǧǧt. Un sünd |›bünt‹ de Kinner oordig* |artig, anständig un niX20 sō bâllstürig |krötig |widerspenstig, dėnn krieġt sümX04|se nȫȫssen ōōkX22 broodte Appeln |Bratäpfel. VoderX11 sitt oḃends tōmeist achter dėn Oḃen, smȫȫkt sien ›rōden G‹ ōder ōōk dat ›Dithmarscher Wopen‹ |Wappen ut dėn kotten Brösel |Pfeife un studēērt in ōle Krönken |Chroniken, Postillen |Tietschriften ōder ōōk in de Avisen |Dağ- un Wekenblööd. Is dor dėnn wat, wat ėm gefâllt, sō nückt hē mit’n Kopp un leest dat ōōk wull mool luut vör, datt de annern dor ōōk wat vun hebbt. Um dėn Disch rum sitt meisttiets de Dēēnsten |Bediensteten mit sümX06|ehr Spinnrööd un treckt fiene Fodens un snackt ōōk wull mool ėn Wōōrt mit dormanġ, wėnn dėn Buur, bi dėn sümX04|se dēēnt |arbeiten, dorno is |es duldet. Is dē verdrēētli |verdrießlich un gnegelig |mürrisch, sō loot ōōk sümX04|se dėn Kopp hangen un freut sik, wėnn de Oḃend man blōōts ēērst tō Ėnn is. Is hē overs vergnȫȫǧt un sposig |spoossig un kēēn Fiend vun ėn beten Jux, dėnn freut de Dēēnsten sik alX26 dėn hēlen Dağ op dėn Oḃend. Un sünd |›bünt‹ sümX04|se dėnn mit sümX06|ehr Ârbeit in de Stuuv, sō geiht dat Vertellen lōōs, ēēn Dööntje |Schnurre noch lustiger as dat anner. Over de Hannen wēēt niX20, wat de Mund deit, un sümX04|se ârbeidt sō drödig |strevig lōōs, as gung’t in de Wett |um de Wett.

Sō gung dat ōōk tō bi Hans Detelf |Detlef tō Windbârgen |Windbergen. Dē much dat gēērn hėbben, wėnn sien Lüüd recht lustig un vergnȫȫǧt wēērn. Suurpütt |Misslaunige kunn hē för’n Dōōd niX20 utstohn.

Hē wēēr Vullbuur, hârr sien Hoff schullenfrie vun sien VoderX11 kregen un stunn nix ut |hatte keine Sorgen. Antje, sien Fru, speel kēēn grōte Doom, sē leev man slicht un ēēnfack. SēX09 hârr kēēn fiene witte Huut, nä, sē hârr rōde Hannen un Ârms un bottergele |blonde Hoor. Man ėn Poor bliede |freundliche, blanke |glänzende Ōgen sēten in ehrn Kopp, dē jēēdēēn gēērn ankieken (PiT2.003) much. Sēhǧ ēēn ehr dooğs |am Tag rumwēērtschoppen un ârbeiden, sō wuss ēēn ōōkX22, worum sē kēēn witte Hand hârr. Sē lēēt kēēn Ârbeit stohn, kēēn Woter wēēr ehr tō kōōlt. Un wėnn de Dēēnsten ōōk recht gōōtX50 allēēn kloorkomen kunnen, dat holp niX20, sē muss doch jümmersX21 mit anfoten. „Wėnn de Herrschoppen sik vör kēēn Ârbeit schuut“, sä |sagte sē jümmersX21, „sō dōōt dat ōōk de Dēēnsten niX20!“ Dorbi wēēr sē âlltiet fründli un nett gēgen |zu de Dēērns, un wėnn Oḃend wēēr, dook |tobte sē mit sümX05|ehr rum, as wēērn dat âll ehr Kinner.

Hans Detelf hârr mit ehr fief Kinner kregen, wōvun de öllste Söhn süssteihn Johr ōōlt wēēr. Verleden |Vergohn Ōōstern wēēr hē dat ēērste Mool tō Biecht gohn.

Fritz wēēr för sien Johren alX26 ėn rechten Keerl |bannigen Knevel vun Jung, grōōt un slanterig |schlacksig wussen. Sien Knoken schullen sik man blōōts ēērst setten un mēhr Flēēsch op sien Ribben wassen, dėnn muss dat ėn Boos vun Keerl |Mordskerl wârrn.

Hans Detelf hēēl bȫȫs veel vun sien öllsten Jung un hârr ōōk Ōōrsook dortō. Hē wēēr in de Schōōl bannigX90 flietig weenX83, hârr fixX90 wat lēhrt |gelernt un schick sik gōōtX50 |konnte sich benehmen. Bi sien Kunfermatschōōn hârrn Hans Detelf un sien Antje vör Freuden wēēnt över sien gōdenX50 Antwōren. De Jung wuss allerbest |›niederträchti‹X90 Beschēēd in sien Katechissen un Bibel. Un wėnn hē no ėn Gesang frooğt worr, dėnn hârr hē alX26 dėn hēlen Gesang vun mėnnigmool negen Versen opseǧǧt, wėnn de Herr Paster, dē niX20 gōōtX50 hȫren kunn, mēēn, datt hē ēērst mit dėn ēērsten kloor wēēr |fertig war. Un nȫȫssen bi’t Singen, dor kunn ēēn Fritz sien Stimm manġ sümX05|ehr âlltōhōpen ruuthȫren. Jo, de Bėngel kunn sien Tōōn länger uthōlen as de Kanter sülḃen* |›sülm‹.

Hans Detelf un Antje wēērn dorum ōōk stolt op sümX06|ehrn Söhn, un Fritz kunn sik meist |fast niX20 vör sümX05|ehr bârgen, as hē ut de Kârk kēēm. Sien Öllern gēḃen ėm ēēn Sȫten no’n annern. Bâld full Antje ėm um dėn Hâls un dėnn krēēǧ Hans Detelf ėm wedderX41a foot un drück ėm an sien rōde West, dattX24 Fritz tōletzt rein verdrēētli worr. „Tiert |Habt sikX08|ju doch niX20 sō, VoderX11 un MōderX12, ik mağ dat niX20 hėbben!“ – „Na, dėnn hōōl op mit de ōl’ Fiechelie |dem Herzen |dem Schmusen, Antje, du sühst, de Jung wârrt dor rein dösig vun in’ Kopp. Koom, loot’sX07b mool vernünftig snacken. Kiek, Fritz, du hest di vundooğ in de Kârk bannigX90 gōōtX50 mookt, du hest dien Lex an besten weten, un dorum sünd wi stolt op di. Ik much di dor nu gēērn wat för schėnken: Seǧǧ, hest du wat op’n Hatten? Ēnerlei, wat dat is, du schasst dat hėbben!“ – Fritz dach hėn un her, man hē kunn nix finnen, wat hē wull gēērn hėbben much: Hē hârr je (PiT2.004) âllns, wat hē man bruken kunn |benötigte. Hans Detelf wuss afsluuts niX20, wat hē dortō sėggen schull. Hē reek ėm ėn Bârğ Soken vör, ėn nietM3 Tōōmtüüǧ för sien Riedpeerd, ėn smucke Pietsch, ėn Karjōōl |Einspännerkutsche, ėn grōte lange Piep mit bunte Quasten u.s.w.. Man Fritz schüdd jümmersX21 mit’n Kopp. Tōletzt säX60 sien VoderX11, dat blēēv för ėm gōōtschreḃenX50.

Sō wēēr nu de Winter komen, un noch jümmersX21 hârr Fritz wat vun sien VoderX11 tō föddernX43b. Hē sēēt nu oḃends jümmersX21 mit bi Disch un mook allerhand Kneep |Späße. Ōder hē studēēr ōōk in ėn schȫȫnM3 Bōōk, wat hē sik ut de Stadt mitbrocht hârr. Hans Detelf lēēǧ jümmersX21 achter’n Oḃen |Ofen op ėn Bank un lees ōle Blööd |Zeitungen vun 1830, dē hē sik hârr inbinnen loten. Dėnn, sō sä hē, nu muss ōōk de Buur in de ›Pulletik‹ mit vörwârts.

Ēēn Oḃend nück Hans Detelf in ēēns weǧ |ständig mit’n Kopp. Fritz worr dat wies un sä: „VoderX11, du leest dor wiss wat bannigX90 Schȫȫns, du nückst je gewâltigX90 mit’n Kopp!“ – „Jo, Kinners“, sä Hans Detelf un nēhm sien Brösel |Piep ut de Snuut |Mund, „ik lees hier jüst vun Hamborğ, vun de Dōōmtiet |Jahrmarkt, dat mutt dor dėnn gresigX90 nett |ganz toll weenX82. Ik will jümX02|ju dat mool vörlesen.“

Un nu fung Hans Detelf an tō lesen, un de annern hȫrenX65 niep* |genau tō, un bâld sä de ēēn ›âh‹ un bâld de anner. Ōōk as Hans Detelf alX26 mit sien Lesen kloor |fertig wēēr, sēten sümX04|se noch âlltōhōpen dor un hârrn dėn Mund spârrwiet* |sperrangelweit open vör Verwunnern |Staunen.

„Jēsus Kinner“, schrēēǧ* |rief Antje, „wat mutt dat dor schȫȫn weenX82 um dē Tiet!“

Fritz sien Ōgen wēērn meist glȫhnig worrn, as sien VoderX11 tō ėm sä: „Na, mien Jung, wat seǧǧst du dėnn dortō?“ – DōX23 schrēēǧ* |rief Fritz: „VoderX11, ik will di wat sėggen: Ik heff noch wat bi di gōōtX50, wēētst’ wull, noch vun mien Kunfermatschōōn her!“ – „Jawull, mien Jung“, sä Hans Detelf, „dor hest du recht, un wat ik di tōseǧǧt heff, dat wârr ik di ōōk hōlen, dat wēētst du.“ – „Na, VoderX11, dėnn will ik di mool wat sėggen, loot’sX07b no Hamborğ reisen! In disse Dooğ, steiht dor je druckt, fangt de Dōōm* |Jahrmarkt wedderX41a an. Dėnn köönt wi sülḃen* mool âll de Herrlichkeiten, dē du uns dor eḃen vörleest hest, mit uns ēgen Ōgen ansēhn. Man tō, VoderX11, wat?“

Hans Detelf verfēēr sik |erschrak sō, datt hē vun de Bank opsprung. Antje un de lütten Dēērns lēten sümX06|ehr Spinnrad stohn un kēken Fritz verwunnert an. Dat wēērn sümX04|se sik niX20 mōden weenX83 |Damit hatten sie nicht gerechnet.

„Büst du dėnn rein niX20 klōōk |nicht bei Verstand!“, schrēēǧ* Hans Detelf. Man Fritz blēēv bi sien Stück |blieb hartneckig, de Ōl’ |der Vater hârr ėm versproken, sien ēērste (PiT2.005) Beed |Bitte niX20 aftōsloon, un nu muss hē ōōk sien Wōōrt hōlen. – „Jo, mien beste Jung“, sä Hans Detelf, „dat is âllns wull wohr, man nu hėn no Hamborğ reisen! Ik hârr ōōk gor niX20 veel dorgēgen, wėnn dat blōōts niX20 sō wiet vun hier wēēr. Un dėnn bi sōōn Küll |Kälte reisen, mien Jung, wi frēērt je tō Ies!“ – „Och VoderX11, wieder man nix |kein Problem“, sä Fritz, dē jümmersX21 gröttere Lust krēēǧ, „dat is man Snicksnackerie, de Küll wüllt |wööt |wöö’X63 wi wull överstohn. Un dėnn fohrt wi je ōōk man blōōts bet no Wrist un köönt vun dor dėnn mit de Iesenbohn no Hamborğ fohren. Kiek, dėnn krieġt wi ōōk doch mool de Iesenbohn tō sēhn!“ – „Dat is wull wohr, mien Fritz, man kiek, uns’ rōōtbunte un de blaue Kōh wârrt kâlḃen |tōkomen in de nēēǧsten |ēērsten vēērteihn Dooğ, un dėnn mööt |möö’X61 wi doch tō Huus weenX82.“ – „Wieder man nix |Kein Problem!“, sä Antje. „Du mēēnst wull, Hans, datt wi Fruunslüüd gor nix köönt, wi wüllt |wöötX63 wull allēēn kloor wârrn |fertig werden, reist jümX01|ji|ju man tō |los, du hest dat Fritz tōseǧǧt |tōlöövt un muttst nu ōōk dien Wōōrt hōlen |stohn!“

Hans Detelf hârr sülḃen* ōōk grōte Lust dortō, wėnn hē sik dat ōōk niX20 gliek mârken lēēt. Un sō duur dat dėnn niX20 lang un hē lēēt sik besnacken |überreden. As lütten Jung vun süss Johr wēēr hē al mool in Hamborğ weenX83. Man dōX23 gēēv dat noch kēēn Iesenbohn un kēēn Dampscheep, un hē hârr vun Hamborğ ēgentli nix wieder tō sēhn kregen as dėn Âltnoer OssenmârktX77. Dorum wēēr |wäre hē för sien Leḃen gēērn mool no Hamborğ weenX83. Un in’ Summer gung dat je niX20 för |wegen de Oorn |Ernte. Dorum wēēr nu jüst de beste Tiet. Hē lēēt sik alsō besnacken un sä ›jo‹.

Nu wēēr dat ėn Freud in’t Huus. Hans Detelf mēēn opletzt overs, dat wēēr doch ēgentli nix, wėnn hē un Fritz allēēn ropreisen. Dat wēēr doch wull beter, wėnn sümX04|se noch wücke Lüüd mēhr op’n Dutt |zusammen wēērn. Dat mēēn Antje ōōk. Nu wohn op sien nēēǧste Noverschop ėn gōdenX50 Fründ vun ėm, Kloos |Klaus Thiessen. Kloos Thiessen wēēr um de Johren 1812 un 1813 al mool mit sien VoderX11 un ėn Koppel |Anzahl Peer no de franzȫȫs’sche Grenz |(Frankreich reichte damals bis Hamburg!) weenX83 un hârr vun dē Tiet an, liekers hē dōmools man ėn Jung vun twölf Johr weenX83 wēēr, bannigeX90 |gewaltige Lust tō’t Reisen.

Hē snack jümmersX21 vun sien Reis no Frankriek un lōōğ dorbi, wat dat Tüüǧ hōlen wull |dass sich die Balken bogen. Man de Lüüd in’t Dörp kėnnen âll sien Geschichten al vun buten |schon auswendig (sō veel |oft hârr hē dē al vertellt), sō datt sümX04|se gor niX20 mēhr hėnhȫren dään. Dat wēēr Kloos-ŌhmX13 overs hēēl |ganz ēēndōōn |puttegool, hē fung jümmersX21 wedderX41a vun Frischen |aufs Neue an: ›As ik in Frankriek wēēr, dōX23 …‹. Wieder lēten sümX04|se ėm sien (PiT2.006) Dooğ niX20 |niemals komen, man snacken gau |schnell wat dormanġ, datt hē op anner Gedanken kēēm. Dat Stückschen hârr al sō lange Johren speelt, datt ik glȫȫv, hē hârr meist |fast âllns wedderX41a vergeten. Dėnn wėnn ēēn ėm ōōk mool lōōssnacken lēēt, sō kēēm hē doch niX20 wieder as bet: ›As ik in Frankriek wēēr, dō …‹. Un blōōts af un an, wėnn hē wat in’ Kopp hârr, wat man alle blauen Moondooğ passēēr, kunn hē wiedervertellen. Man dėnn rappel |redete hē sōōn dummM3 Tüüǧ, datt Lüüd, dē ėm niX20 kėnnen dään, mēnen mussen, hē wēēr wull niX20 recht bi Verstand.

Hē lees näämli alle Oḃend Reisbeschrieḃens. Un kēēm hē nu an’t Vertellen, sō mengelēēr |mischte hē âllns manġėnannerdör |durcheinander un vertell, datt in Frankriek dat in’ Summer sō kōōlt wēēr, datt ēēn in de Kârk de Nöösdrüppel an de Nöös fastfrōōr. Un in’ Winter wēēr dat dor sōōn Hitten |Hitze, datt dat Blie vun de Finsterruten |Fensterscheiben smölten däX60.

Hans Detelf wuss, datt sien Nover Kloos Thiessen ōōk bannigX90 gēērn mool ėn Reis mook. Dėnn wėnn ēēn sien Reis no de franzȫȫs’sche Grenz niX20 mitreek, dėnn wēēr hē noch niX20 wieder komen as bet no Meldörp |Meldorf un ėn poor Mool no de Heid |Stadt Heide tō PeermârktX77. – Kott, Kloos-Ōhm, dē schull mit op’e Reis no’n Hamborger Dōōm.

Hans Detelf hârr kēēn RōhX52, de annern quälen ėm sō lang, datt hē noch dėnsülḃen Oḃend bi âll dat WedderX41d |bei schlechtem Wetter op Tüffeln hėn no sien Nover gung, um ėm dat vörtōstellen |zu unterbreiten.

Kloos Thiessen hȫȫrX65 hōōch op |wurde hellwach, as Hans Detelf ėm vertell, wat hē in’ Sinn hârr. Hē hârr ōōk al vun dėn Hamborger Dōōm leest un wēēr dōmools, as hē hėn no Frankriek reist wēēr, över Hamborğ komen un wuss dor sō gōōtX50 Beschēēd, sä hē, as in sien ēgenM3,M4a Huus. Dat duur dėnn ōōk niX20 lang, sō schrēēǧ* Kloos Thiessen: „Na, Hans-Nover, ut Fründschop för di will ik mit, dėnn ohn ėn gōdenX50 Fȫhrer sünd jümX01|ji|ju in de grōte Stadt Hamborğ verloren |verweiht. Dėnn ik will di sėggen, as ik in Frankriek wēēr, dō …“ – „Du geihst alsō op jēēdēēn Fâll mit?“, sä Hans Detelf. – „Na, dat versteiht sik, un mien Hinnerk, de dumme Bėngel, schâll ōōk mit un mool de Welt sēhn. Dėnn wârrt hē, glȫȫv ik, doch ėn beten klȫker wârrn un oḃends niX20 jümmersX21 achter’n Oḃen liggen un slopen. Dat Reisen mookt ēērst dėn Keerl. Ēhr ik hėn no Frankriek reis, wēēr ik jüst sōōn drȫge Pētersillenwuddel as mien Jung nu is. Dat Reisen gifft Plie |Verstand, dat is wiss!“

Nu de beiden sik um |wegen de Reis ēnig wēērn, krēteln |kabbeln sümX04|se sik ōōk niX20 lang, wonēhrX32 |wann dat lōōsgohn schull. Kloos-Ōhm mēēn, dat (PiT2.007) worr Tiet för dėn Dōōm, un wėnn sümX04|se Friedağ de anner |nēēǧste Week affohren dään, kunn dat niX20 schoden. Hans Detelf wēēr dormit inverstohn. SümX04|Se wullen tōhōpenspannen un mit sümX06|ehr ēgen Fōhrwârk hėn no Wrist kutschēren.

Dat gēēv nu ėn Leḃen in’t Huus disse acht Dooğ. De Jungs krēgen noch âll beid ėn niede Jack un niede Büxen, datt sümX04|se in Hamborğ Stoot moken |sich sehen lassen kunnen. För |Gegen de Küll worrn Fuusthandschen vun ėn wunnerschȫne grȫne Klȫȫr |Farbe kofft, un ėn recht schȫnen bunten un wullen School, um de Bost niX20 tō verkȫhlen. Kott un gōōtX50, de Fruunslüüd hârrn bannigX90 veel tō dōōn, sümX05|ehr düchtigX90 uttōstaffēren.

Ėndli wēēr de Dünnerstağoḃend dor. Opletzt wēēr Kloos Thiessen mit sien Hinnerk noch ėn beten op Noverschop bi Hans Detelf, un Kloos vertell, wat sümX04|se dor âllns sēhn wullen. Dėnn hē wēēr je op sien Reis no Frankriek över Hamborğ komen un wuss dor je niep un nau* Beschēēd. Antje freu sik, datt ehrn Hans un ehrn sȫten Fritz nu ōōk mool in de Welt rinkēmen. Un dėnn hârr Hans Detelf je ōōk versproken, ėn smuckM3 Klēēd mittōbringen un ėn Bōōrt |Borte, Litze, eḃensō schȫȫn as de PasterschX16 ehr. Jēēdēēn Dağ, mēēn sē, muss Hans Detelf overs schrieḃen, wat sümX04|se beleevt hârrn, sunst* |anners worr sē sik vör UnrōhX52 niX20 bârgen könen. Na, dat worr ōōk âllns tōseǧǧt.

Klock negen gungen sümX04|se vunēēn |utėnanner, um sik in de Puuch |ins Bett tō smieten, dėnn dėn annern Morgen schull dat bitieden lōōsgohn. SümX04|Se krēgen overs âlltōhōpen man wēnig Sloop af, de Reis sēēt sümX05|ehr jümmersX21 in’ Kopp. Ėndli fung dat an tō grauen. De Kaffeketel worr op’t Füür sett un düchtigX90 ünnerbött |›untergeheizt‹, datt hē gau in’t Koken kēēm. De Fruunslüüd kēken noch mool no, wattX25 |ob sümX04|se ōōk nix vergeten hârrn, holen noch ėn poor Wüst ut’n Schöstēēn un smeren noch ėn Bârğ Botterbrȫȫd, datt sümX04|se op’n Weǧ niX20 verhungern dään, un dėnn kunn’t lōōsgohn. Hans Detelf sien Korfwogen worr ut’n Stâll schoḃen un twēē krâlle |gesunde Fossen |Föss |›Füchse‹ vörspannt. Kloos Thiessen sien Knecht, dē no Kellenhusen |Kellinghusen dėn Weǧ wuss un fohren schull, sēēt al op dėn Wooğ un bâller mit de Sweep |Pietsch, datt dat Oort un Schick hârr |wie’s sich gehörte. Hans Detelf küss noch mool sien ŌōlschX16 |Ehefrau un stēēǧ no Kloos Thiessen op dėn Wogen. Fritz kunn noch niX20 vun sien MōderX12 afkomen |lōōskomen, dėnn dē hârr noch sō veel Vermohnens |Ermahnungen tō geḃen. Hē schull sik doch jo niX20 verkȫhlen un ėn beten op VoderX11 passen |kümmern un wat wēēt ik niX20 âll. Kloos Thiessen worr al rein verdrēētli un brumm in’ Boort: „Dat ōl’M4d Wievergerassel!“ (PiT2.008)

Ėndli rēēt Fritz sik lōōs, stēēǧ op dėn Wogen un sett sik bi Hinnerk hėn, op dėn achtersten* Stōhl |hintere Bank. Nu kunn’t dėnn lōōsgohn. – „Is âllns kloor?“, frooğ Juchen. – „Jawull, man ›jü‹ |!“, sä Kloos Thiessen. Juchen bâller mit de Sweep, sä „Koom!“, un de beiden Fossen trocken an. Antje hēēl dėn Ploten |Schürze vör de Ōgen un wisch sik de Tronen af. Hans Detelf slōōğ Füür an un lä dat brėnnen Swamm |dėn brėnnen Tunner op sien Piepenkopp. Hinnerk un Fritz kēken sik mit natte Ōgen an, dat wēēr je dat ēērste Mool, datt sümX04|se vun MōderX12 weǧkēmen. In vullen Droov* |Trab gung dat dör’t Dörp. Juchen mook sō veel Lârm mit sien Pietsch, datt dor âll de Lüüd vun opwoken dään un dachen: „Kiek, nu geiht de Reis lōōs no’n Hamborger Dōōm!“

SümX04|Se fohrenX66 över Krumsteed |Krumstedt no Hōgenhȫȫrn* in ēēn Tuur dör. Hier stēgen sümX04|se ēērstmool vun’ Wogen raf, um ėn Glas Eierbēēr tō drinken, dėnn dat kann ēēn je nârms beter kriegen as hier. As de Peer ėn beten fōdertX46 wēērn, gung dat wieder no Scheenfeld |Schenefeld tō, wō wedderX41a mool Statschōōn mookt worr. Hier worrn sümX04|se vun alle Sieden fründli opnohmen. Sōgor de ōle Kȫter vun Hund, dē wull al op ėn Stück Botterbrōōt spikelēēr, gēēv sümX05|ehr de Pōōt un gnurr hēēl fründli, wat wull ›gō’nX50 Dağ‹ hēten schull. Vun hier gung dat wieder no Ridders* tō, de letzte Statschōōn vör Kellenhusen, wō Fritz sik meist in de smucke KöökschX16 verkieken dä. „Bring uns in dat beste Wēērtshuus, Juchen“, sä Kloos Thiessen. – „Jawull, Herr“, sä Juchen, „ik wēēt hier Beschēēd.“ – Hē hârr dat noch man eḃen seǧǧt, sō bȫȫǧ hē ōōk al um de Eck un hēēl still vör ›Wegener’s Hotel‹. Hier kēmen gliek wücke ruut un holpen sümX05|ehr vun’ Wogen dool.

„Koomt |KomenX10 X09 hier man rin no de Stuuv!“, sä de Wēērt. „Un wârmt |wârmenX10 Sē sik ėn beten bi’n Oḃen, dat’s bannigX90 kōōlt vundooğ!“ – „Dat schull’k mēnen |Das denke ich auch“, sä Kloos Thiessen un slōōğ de Ârms över de Bost tōhōpen, um sik ėn beten tō wârmen, „dat früst |friert vunoḃend twischen Mann un Fru!“ – As sümX04|se sik nu ėn beten opwârmt hârrn, lēten sümX04|se sik ėn Lütten un ėn Glas Bēēr geḃen. Un nu fungen sümX04|se an, mit de Kellenhuseners, dē jüst in’ Krōōğ wēērn, tō snacken. De Tiet vergung sümX05|ehr as in’ Drōōm. Un as sümX04|se sik nȫȫssen in de Puuch lėggen dään, dō sä Hans Detelf: „Kinners, dat sünd frieli Stadtlüüd, man klōōk sünd sümX04|se ōōk.“ – „Jo, jo“, sä Kloos Thiessen, „de Stadtlüüd sünd doch niX20 sō nârrsch, as ik mi dat dacht hârr. As ik dōmools in Frankriek wēēr …“ – „Jawull, Nover, du hest recht!“, sä Hans Detelf. (PiT2.009)

SümX04|Se stēgen nu no’t Bett rin, un dat duur niX20 lang, dō sogen |sägten de vēēr lōōs, datt de Gäst in de Wēērtsstuuv verwunnert mit dat Koortenspelen ophēlen un dėn Wēērt frogen dään: „Wat, lettst du noch sō loot Holt sogen?“ – „Och nä, Kinners“, sä de Wēērt, „dat sünd man blōōts dē vēēr Buurn, dē sloopt hier boḃen |über uns!“ (PiT2.010)

Kapitel 2

An’e Âlster in Kiel; Studenten

Dėn annern Morgen, recht bitieden al, wēērn de Windbârgers wedderX41a in de Bēēn, drunken sümX06|ehrn Kaffe un betohlen sümX06|ehr Reken. Juchen hârr vun dor gliek wedderX41a affohren musst, no Huus tō. SümX04|Se wullen tō Fōōt hėn no Wrist gohn. As sümX04|se nu dör de Stroten vun Kellenhusen gungen, wunnern sümX04|se sik, datt de Lüüd al allerwegens op wēērn. Meist |Fast in jēēdēēn Huus wēērn de lütten Dēērns achter’t Finster un moken rein, wō doch de Klock man ēērst söḃen wēēr. – „Dat hârr ik niX20 dacht“, sä Kloos-Ōhm, „ik heff (PiT2.011) jümmersX21 glȫȫvt, datt de Stadtlüüd bet Klock teihn tō in de Puuch lēgen, un nu sünd sümX04|se al âll op!“ – „Kiek mool, Hinnerk, wat ėn smucke Dēērn!“, sä Fritz un stött Hinnerk in de Siet. – „Wō, woneemX31 is sē?“, schrēēǧ* Hinnerk un rēēt de Ōgen spârrwiet open. – „Dor, dor! Sühst du ehr niX20, sē lacht!“ – „Jo, jo, jawull“, sä Hinnerk un grien |grinste över’t hēle Gesicht. Hans Detelf hârr dat hȫȫrt un sä tō Kloos Thiessen: „Nover, mârkst’ Müüs |merkst du etwas? De beiden Bėngels kiekt al no de Dēērns, sōōn Undööǧ |solch ein Unfug!“ – „Nä, wat du seǧǧst, sümX04|se wârrt doch niX20!“, lach Kloos Thiessen. Man wō sünd de beiden Drievers* |Schlingel afbleḃen? Mein Gott, kiek, dor stoht sümX04|se nu un gluupt |gaffen sik de Ōgen ut! Ik mutt sümX05|ehr man mool rōpen: „Hinnerk, Hinnerk!“

Dat holp. In vullen Droov kēmen de beiden Jungs anlōpen un frogen, wat sümX04|se schullen. – „Wat hest du dor tō kieken?“, frooğ Kloos-Ōhm. – „Kieken?“, sä Hinnerk. „Jo, ik … ik … ik kēēk, ik kēēk!“ – „Dummboort, ik mēēn, wat dor tō sēhn wēēr?“ – „Och, VoderX11, Fritz kēēk dorhėn, un dō kēēk ik ōōk mool hėn!“ – „Du büst je ėn dwatschen* |alberner Jung. Wat wēēr dor dėnn tō sēhn, Fritz?“ – „Och, Kloos-Ōhm, dor wēērn sōōn smucke … smucke … Blȫȫm achter’t Finster!“ – „Dat mööġt schȫne Blȫȫm weenX83 hėbben“, lach Kloos-Ōhm, „man sō blieḃt doch niX20 jümmersX21 stohn, wi koomt sunst* tō loot no de Iesenbohn!“

SümX04|Se gungen wieder. Jēēdēēn Momanġ stött Fritz dėn langen Hinnerk in de Siet un sä: „Kiek, kiek, kiek!“ Hans Detelf hööǧ |freute sik doröver, man hē lēēt sik dat niX20 mârken. Un as de beiden Bėngels wedderX41a mool vör ėn Huus stillstunnen, krēēǧ Hans Detelf sien Fritz bi de Ōhren foot un sä: „Jungs, ik glȫȫv wohrhaftig, jümX01|ji|ju Bėngels kiekt no de Dēērns! Wüllt |WöötX63 jümX01|ji|ju mool vörwârts! Gitt |Fui, schoomt sikX08|ju wat, sünd noch niX20 mool drȫȫǧ achter de Ōhren un wüllt |wöötX63 al an sō wat dėnken!“ – Nu mussen de beiden Jungs vörop |voraus, un dō gung dat beter. Man sümX04|se hârrn klȫker doon |gehandelt, wėnn sümX04|se hėnfohrt wēērn. Dėnn sümX04|se lēpen sik ėn düchtigenX90 Stōōt |düchtige Wiel ut de Richt |Richtung, kēmen no annerthâlf Stunnen wedderX41a op dat anner Ėnn no Kellenhusen rin un mussen nu dėn hēlen Weǧ noch mool moken.

Ditmool kēmen sümX04|se overs hėn. As sümX04|se nu in Wrist op dėn Bohnhoff wēērn, gung Hans Detelf rin in’t Huus, um Biljetten tō kōpen. De Toğ no Âltno |Altona wēēr al weǧ un sō frooğ de Mann an de Kass blōōts: „Hēle Streck?“ – „Jawull, dat versteiht sik“, sä Hans Detelf, „ünnerwegens hebbt wi nix tō kriegen |zu besorgen!“ Hans kēēk nu ōōk niX20 wieder op de Fohrkoorten un gēēv de annern ēēn. (PiT2.012) Un nu bekēken sümX04|se sik âllns, wat dor tō sēhn wēēr. Tōēērst dat Glies. Dat kēēm sümX05|ehr nu âlltōhōpen snooksch |merkwürdig vör, datt dor ėn Wogen op lōpen schull. SümX05|Ehr düch |dünk, dē muss je jēēdēēn Momanġ ut de Spōōr komen! Ėndli sēhǧ Fritz swatten Rōōk in de Fēērn un schrēēǧ*: „Kiek, kiek, dor kummt de Iesenbohn!“ – Un richtig, sē wēēr dat.

„Âh, Kinners“, sä Hans Detelf, „kiek, sümX04|se hebbt dor orriX90 |ordentlich, tüchtig inbött |eingeheizt, dor is vör |vorn ėn Windoḃen |Windofen. Dat’s overs nett! Nä, wat de Minschen doch klōōk sünd!“ – „WōX31 |Woneem sünd overs de Peer?“, mēnen sümX04|se âll vēēr. Dėnn datt de Kroom mit Damp gung, as in Kellenhusen vertellt worrn wēēr, dat glȫḃen sümX04|se niX20, sō wat lēten sümX04|se sik niX20 opbinnen |vörsnacken, dor wēērn sümX04|se veel tō klōōk tō. – SümX04|Se kēken ünner de Lokomotiv, ünner de Wogens un kunnen kēēn Peer finnen. Ėndli sēhgen sümX04|se ėn Bârğ Peer, wull ėn twintig Stück, op de Wogens. – „Kiek, kiek!“, sä Kloos-Ōhm. „Nä, wat ėn Bârğ |Menge, dē köönt wat weǧtrecken. Hȫȫrt mool, wat sümX04|se trampt |trampeln, de ârmen Tieren! Nä, wat de Minschen doch klōōk sünd!“ – „Wüllt |WüllenX10 Sē noch mitfohren?“, frooğ sümX05|ehr ēēn vun de Schaffners. – „Jawull wüllt |wööt |wöö’X63 wi dat!“, schrēgen* sümX04|se. – „Na, dėnn man gau tō, no’n Wogen rin.“ – Hē mook de Döör open un sümX04|se stēgen rin.

„Kinners“, sä Kloos-Ōhm, as sümX04|se sik doolsett |gesetzt hârrn, „ik heff mi vertellen loten, datt dat sōōn bannigenX90 Stōōt |Stoß gifft. Wēēt jümX01|ji|ju wat, wi foot sikX07|uns an un hōōlt sikX07|uns mit ėn stieḃen Ârm vunėnanner af, datt wi niX20 mit de Köpp tōhōpenstȫȫt!“ – „Jo, dat loot’sX07b man lēver dōōn“, mēēn Hans Detelf. – „Dat is beter, as wėnn wi mit ėn tweie Snuut |kaputtem Gesicht no Hamborğ koomt.“ – Hans Detelf krēēǧ Fritz bi’n Krogen un hēēl ėm stief vun sik af, Fritz foot Hinnerk an, Hinnerk wedderX41a sien VoderX11, un Kloos-Ōhm hēēl Hans Detelf fast. – „Sō“, mēēn Kloos-Ōhm, nu loot dat man lōōsgohn, nu kann uns nix passēren.

De Iesenbohn gung af. SümX04|Se fȫhlen wull ėn lütten Stōōt, overs sümX04|se mēnen, dat wēēr noch niX20 de rechte. Sō sēten sümX04|se dor wull ėn Viddelstunn un kēken sik an un luren. – „Dat duurt overs lang, ēhr dat lōōsgeiht“, sä Kloos-Ōhm, „mi wârrt de Tiet al lang. Mook dat Finster mool dool, mien Hinnerk, un kiek mool tō, wattX25 dat noch niX20 bâld lōōsgeiht!“ – Fritz foot Kloos-Ōhm sō lang an, un Hinnerk mook dat Finster open un kēēk ruut. – „Herr Jesses“, schrēēǧ* hē un dümmel |dammel fōōrts tōrüch, „mien Mütz, mien Mütz!“ De Wind hârr ėm de Mütz vun’ Kopp reten. „Wi sünd al in vulle Fohrt, VoderX11! … Prrr! Hōōlt still! … Mien Mütz! … Sō (PiT2.013) hōōlt doch ėn lütten Stōōt |Momanġ still, prrr!“ – Kēēn Minsch hȫȫrX65 no ėm. As Kloos Thiessen un Hans Detelf hȫren dään, datt sümX04|se al in’t vulle Fohren wēērn, kēken sümX04|se sik verwunnert an, un Hans Detelf sä: „Minsch, Nover, ik glȫȫv, sümX04|se hebbt di ēēn opbunnen |wat vörsnackt!“ – „Jo, Nover, mi kummt dat meist sülḃen* sō vör. Man ik mutt doch mool tōsēhn |versuchen, wattX25 wi Hinnerk sien Mütz niX20 wedderkriegenX41a köönt.“

Dormit stēēk hē sien Kopp tō’t Finster ruut un schrēēǧ: „Hōōlt still, dor is ėn Mütz verloren gohn, hōōl still |halte an, Fōhrmann!“ – As dor kēēn Antwōōrt kēēm, worr hē ârgerli un schrēēǧ: „Kannst du dumme Keerl niX20 stillhōlen, wėnn dien Passaschēērs utstiegen wüllt |wöötX63! Sō wees doch niX20 unoordig* |ungehörig, Minsch!“ Hē luukōhr |luuster |lauschte, wattX25 dor kēēn Antwōōrt kēēm, man dor wēēr nix tō hȫren. – „De Keerl mutt Bōhnen freten hėbben“, sä Kloos-Ōhm un mook dat Finster wedderX41a tō, „ōder ōōk hē kann niX20 hȫren. Man wat is mi dat för ėn Fōhrmann!“ – „WōX31 |Woneem sēēt hē dėnn?“, frooğ Hans Detelf. – „Jo, Minsch, dat wēēt ik niX20, ik kunn nüms sēhn. Vėllicht is de Keerl duun weenX83 un vun’ Wogen fullen.“ – „Na, dėnn hett hē overs ōōk ėn düchtigenX90 Stōōt kregen“, mēēn Fritz. – „Dat schoodt ėm gor nix, wėnn man |nur annersēēn* |ėn annern dėn Tögel in de Hand nohmen hett! Overs, mien Hinnerk, du verkȫhlst di sō sünner |ohn Mütz! Ik will di wat sėggen, ik heff noch ėn ōlen School in de Tasch. Dėn kannst’ ėn beten opkrėmpen |aufkrempeln un di ėn Mütz dorut moken. Dat is beter, sōōn Mütz as ohn Mütz.“

Hinnerk dä dat un sēhǧ dorbi ut as ėn Pujatz |Clown. Fritz wull sik tōschannenlachen |kaputtlachen.

As sümX04|se ėn Stunn bet anderthâlf fohrt wēērn, fohrenX66 sümX04|se no ėn grōōtM3 Huus rin, un Kloos Thiessen, dē sik hârr vertellen loten, wosückX30 |wo |wie dat nu âllns in Hamborğ wēēr, sä: „Nu sünd wi dor, Kinners.“ – „Gott, wat gau!“, mēnen de annern. SümX04|Se nēhmen nu sümX06|ehr Soken ünner’n Ârm un gungen weǧ. Ėn Bârğ Jungs lēpen op sümX05|ehr tō un schrēgen*: „Schâll’k Sē Ehr Soken dregen, Herr?“ – „Na“, mēēn Kloos-Ōhm, „wėnn du niX20 sō düür |düürlōhnsch büst, dėnn kunnst dat je mool versȫken. Wat wullt du dorför hėbben?“ – „WōX31 |Woneem schâll dat hėnbrocht wârrn?“ – „Och, no’t ēērste, beste Wēērtshuus.“ – „Na, dėnn gifft de Herr mi twölf Schilling.“ – „Nä, mien Jung, dat’s tō veel.“ – „Na, dėnn gifft de Herr mi teihn?“ – „Nu, man tō dėnn. Goh vörut!“ – „Jawull, de Herr, man ēērst dat Geld!“ – „Büst du bang, datt wi di utkniept?“ – „Nä, bewohr, man dat is hier sō Mōōd, Herr.“ – „Na, wėnn dat hier (PiT2.014) sō Mōōd is, mien Jung, dėnn will’k ōōk nix seǧǧt hėbben. Hier is dien Geld un nu man ›jü‹!“

De Jung bȫȫǧ man eḃen um de Eck, gung dwēēr över de Stroot un stunn bi ėn grōōtM3 Huus still. Richtig, dor wēēr’t al. Dor stunn mit grōte Bōōkstoḃen schreḃen över de Döör: „Muhl’s Gasthof“ – Kloos-Ōhm sä: „Na, hârrn wi dat weten, hârrn wi uns’ Soken ōōk sülḃen* dregen kunnt! Geev uns’ Kroom man her, Jung.“ – Dē utverschoomte |unverschämte Bėngel sä: „Krieǧ ik niX20 noch ėn lüttM3 Drinkgeld, Herr?“ – Man dō worr dat Kloos Thiessen doch tō dull un hē schrēēǧ*: „Jung, wėnn du niX20 gliek mookst, datt du weǧkummst, dėnn will’k di Bēēn moken, tȫȫv man!“ – De Jung mook, datt hē weǧkēēm. Man as hē sō wiet weǧ wēēr, datt Kloos ėm niX20 mēhr recken |erreichen kunn, dō mook hē ėm ėn lange Nöös. Hans Detelf lach un sä: „Geev du di mit de Hamborger Jungs af, Nover, dėnn kummst du an de verkēhrten, dat schüllt |schöötX62a bȫse Drievers* weenX82!“ – SümX04|Se gungen nu rin in’t Huus un frogen, wattX25 sümX04|se dor wull ėn poor Dooğ blieḃen kunnen. Dor wēēr nu nix in’ Weǧ. Ėn sniegelten smucken Bėngel, mit ėn Jack an un ėn grȫnen Ploten vör de Bost, dē mook gresigeX90 |fürchterliche Dēners |Verbeugungen vör sümX05|ehr, datt de Hoor ėm man sō um dėn Kopp rumflōgen. Hē sä, sümX04|se schullen man sō gōōtX50 weenX82 un achter ėm herkomen, hē wull sümX05|ehr ėn Stuuv anwiesen. De Windbârgers slōgen mit’n Fōōt achterut |machten ihre Diener (Kratzfüße*) un moken sümX06|ehr Kumpelmenten |machten ihre Komplimente. Un as sümX04|se dormit kloor wēērn, pedden sümX04|se achter ėm her no’t twēte Stockwârk rop. – „Hier is dat overs fein“, schrēgen* sümX04|se âlltōhōpen, as sümX04|se in de Stuuv ankomen wēērn. – „Dat schullen uns Fruunslüüd weten, dē worrn Ōgen moken!“, sä Kloos-Ōhm. „Kiek mool, wat schȫne Spēgels un de schȫnen Gardinen! As ik in Frankriek wēēr, dō …“ – „Du hest recht, Nover“, schrēēǧ* Hans Detelf, „dat is hier gewâltigX90 |›niederträchti‹X90 fein, dat is sōgor nōbel!“

SümX04|Se stellen sümX06|ehr Soken hėn un gungen weǧ no de Stadt rin. SümX04|Se wēērn ēērst ėn poor Hüüs wiedergohn, dō sēhgen sümX04|se ėn grōōtM3 Schild mit gollen Bōōkstoḃen, wō op tō lesen stunn: ›Bierconvent‹.

„Dor mööt |möö’X61 wi rin“, sä Kloos-Ōhm, „dor schâll’t schȫȫn weenX82, heff ik mi vertellen loten, dat schâll dat beste Wēērtshuus in Hamborğ weenX82.“ – SümX04|Se alsō rin. – „Ēēn Glas Bēēr, overs bayrisch!“, schrēēǧ* Kloos-Ōhm. – „Wat anners wârrt hier gor niX20 utschėnkt!“, sä de Wēērt. – Dat wēēr ōōk je gōōtX50, sümX04|se wullen je nix anners hėbben. Dat Bēēr smeck sümX05|ehr över de Moten schȫȫn, un sümX04|se mussen sik noch ēēn intappen loten. Nu wēēr’t dėnn overs ōōk nōōğ. SümX04|Se lēten sik dėn (PiT2.015) Weǧ no’n Hoḃen wiesen un gungen lōōs. Vörher koffen sümX04|se Hinnerk overs ēērst ėn Mütz, dėnn hē sēhǧ doch bȫȫs spȫkelig |schävig ut mit sien School op dėn Kopp.

SümX04|Se gungen nu jümmersX21 langs dėn Hoḃen un kunnen sik gor niX20 sattsēhn an de velen Scheep, dėnn kēēnēēn vun sümX05|ehr hârr al ėn Schipp sēhn. As sümX04|se sōōn teemliM3 Ėnn gohn wēērn, kēēm opmool ėn hēlen Hümpel Bōōtfȫhrers op sümX05|ehr lōōs un dē schrēgen*: „Wüllt |WöötX63 de Herrn mool fohren?“ – „Schâll’k de Herrn översetten?“ – „WülltX63 de Herrn spazēren fohren?“ – „Schâll’k Sē hėn no Düüsternbrōōk fohren, Herr?“ – „Nä, nä, Kinners, wi wülltX63 dor niX20 hėn“, sä Kloos-Ōhm, „köönt jümX01|ji|ju uns overs vun hier no’n Jümfernstieǧ |Jungfernstieg fohren, dėnn man tō.“ – „Jawull, Herr“, sä de Bōōtfȫhrer, „Düüsternbrōōk un Jümfernstieǧ is je ēēn un datsülve.“ – „Na, dat heff ik niX20 weten!“, sä Kloos-Ōhm. „Dėnn loot’sX07b man instiegen, Nover.“ De Windbârgers stēgen in’t Bōōt rin un worrn bi Düüsternbrōōk wedderX41a an’t Land sett. – „Is dat hier al?“, frooğ Kloos-Ōhm, as hē utstegen wēēr. „Jawull, Herr“, sä de Bōōtfȫhrer un stött wedderX41a af vun’t Land.

De vēēr Windbârgers kēken sik um un sēhgen nix as Bȫȫm. – „Dat süht hier doch ēgentli wat snooksch ut, nix as Bȫȫm?“, mēēn Hans Detelf. – „Jo“, sä Kloos-Ōhm, „ik mutt sülḃen* sėggen, vun dē Tiet an, datt ik in Frankriek wēēr, hett sik dat hier bannig verännert. Frȫher sünd dor luter Hüüs weenX83. Man kiek, dor is de Âlster! Schȫȫn, wat?“

„Dat is alsō de Âlster, Nover? Na, nu hebbt wi dē ōōk doch mool sēhn“, sä Hans Detelf. „Man mi dünkt, Nover, hier is nix tō sēhn, loot’sX07b wedderX41a no de Stadt tō gohn.“ – „Jo, dor hest du recht in, Nover Hans. Bȫȫm antōkieken, is ōōk niX20 no mien Smack. Man ēnerlei, ik much de Bȫȫm wull hėbben, dor lēēt sik mėnnig Doler ruutsloon |ruutslogen.“ – „Dat schull’k mēnen, dat much ik ōōk.“

As sümX05|ehr jüst ēēn bemȫten |begegnen dä, sō frogen sümX04|se ėm, wōX31 |woneem de Weǧ no de Stadt gung. De Mann sä, sümX04|se schullen man jümmersX21 de Nöös nogohn, un sümX04|se pedden lōōs. Bâld wēērn sümX04|se wedderX41a bi de Hüüs. An’t Woter wullen sümX04|se niX20 wedderX41a langsgohn un lēpen dorum no ėn anner Stroot rin. An de Eck vun’t ēērste Huus stunn: ›Däänsche Stroot‹.

SümX04|Se wēērn de Stroot noch man hâlf tō Ėnn, dō kēēm ut ėn Huus ėn jungen Keerl mit ėn bunte Mütz ruut. Fritz un Hinnerk schrēgen* beid as ut ēēn Kehl: „Dat is je Herr Paster sien Heinri!“ – „Âh wat“, sä Hans Detelf, „jümX01|ji|ju twēērnt |tüünt |spinnt. WosückX30 |Wo |Wie schull dē (PiT2.016) hier herkomen?“ – „Jo, dat is ēnerlei, VoderX11, hē is dat liekers, ik kėnn ėm veels tō gōōtX50 an sien Slunkern mit dėn linken Ârm. Koom, Hinnerk, loot’sX07b achternolōpen!“ – „Jungs, weest doch niX20 nârrsch!“, schrēēǧ* Kloos-Ōhm. Man de beiden Bėngels lēten sik niX20 hōlen un wēērn al dicht bi dėn Studenten. – „Wohrhaftig, hē is dat!“, schrēēǧ* Hans Detelf. „Sühst du, Nover, dor kēhrt hē al mit sümX05|ehr um!“ – „Na, dat is overs ėn Jung! Sien VoderX11 mēēnt, datt hē flietig studēērt, un de Jung is in Hamborğ! Dėn wüllt |wööt |wöö’X63 wi mool ėn beten de Leviten* lesen!“, sä Kloos-Ōhm.

Heinri kēēm al in vullen Droov mit Fritz un Hinnerk in de Mȫȫt* |entgegen. „Hurro!“, schrēēǧ* hē. „Dat is schȫȫn, Nover Detelf un Kloos-Ōhm, nä, dat is herrli, woX30 |wie koomt jümX01|ji|ju dėnn hierher?“ – „Na, wi wülltX63 sikX07|uns mool ėn Vergnȫgen moken, man du schullstX62b di doch ēgentli wat schomen, Heinri …“ – „Ik schull mi schomen? Worum dėnn dat?“ – „Jung, Jung!“, sä Kloos-Ōhm. „Wat büst du för ėn Driever* |Strolch. Wėnn dat dien VoderX11 wuss |wüsste, dėnn kunnst du di freuen!“ – „Wat dėnn, Kloos-Ōhm, wat heff ik dėnn doon?“ – „Na, du mağst noch frogen? Dien VoderX11 mēēnt, du studēērst hēēl flietig, un du Slēēf büst hier!“ – „Na, wō |woneem schull ik dėnn sunst* weenX82?“ – „In Kiel schullstX62b du weenX82, wō |woneem sunst*!“, sä Kloos-Ōhm ârgerli. – „Jo, Kinners, dat bün ik ōōk.“ – „Nä, dat is doch tō dull!“, schrēēǧ* Kloos-Ōhm. „Du kunnst frieli jümmersX21 fixX90 |tüchtig lēgen. Man du wullt mi doch niX20 wiesmoken, datt Hamborğ Kiel is?“ – „Dat fâllt mi rein niX20 in, Kloos-Ōhm, man du wullt mi doch ōōk niX20 wiesmoken, datt wi hier in Hamborğ sünd?“ – „Na, wō |woneem sunst*?“, schrēēǧ* Kloos-Ōhm. – „Ha, ha, ha“, lach Heinri, „dat is gōōtX50; jümX01|ji|ju sünd in Kiel, Kinners, dat is unse Kneip*, kiek, dor stoht je luter Studenten mit bunte Mützen, glȫȫḃt jümX01|ji|ju dat nu?“ – „Man woX30 |wie is dat mȫȫǧli!“, schrēgen* de Windbârgers. „Wi sünd doch mit de Iesenbohn komen!“ – „Dat kann ōōk angohn!“, sä Heinri. – „Nover“, mēēn Hans Detelf, „ik glȫȫv dat wohrhaftig ōōk. Kiek, de verdammte Fōhrmann is duun weenX83 un hett uns biesterfȫhrt |irregeführt. Man dėn Keerl schâll de Düvel, tȫȫv, dėn wüllt |wööt |wöö’X63 wi tō Klēēd |uns vornehmen!“ – Heinri wull sik tōschannenlachen. – „Na, wat is doröver dėnn sō tō lachen, Heinri“, sä Kloos-Ōhm verdrēētli, „mi dünkt, dat is slimm nōōğ!“ Heinri beteem |tögel sik un sä: „Kinners, de Sook is licht to begriepen: JümX01|Ji|Ju hebbt sikX08|ju in dėn verkēhrten Toğ sett. Hebbt jümX01|ji|ju noch de Biljetten?“ – „Jawull“, sä Fritz, „hier is mien!“ – Heinri nēhm dē un sä: „Nu kiek her, dor steiht je grōōt un brēēt: Vun ›Wrist‹ no ›Kiel‹.“ (PiT2.017)

„Dor büst du schuld an, Hans Detelf“, sä Kloos-Ōhm, „du hest sümX05|ehr kofft!“ – „Jo, Minsch, dat is wull wohr, man ik heff dor niX20 wieder no keken.“ – „Na, dat mookt je ōōk nix“, sä Heinri, „dor is nix dorbi. JümX01|Ji|Ju fohrt morgen no Hamborğ un bekiekt sikX08|ju vundooğ Kiel. Kiel is dat Bekieken wohrhaftig ōōk wēērt, un jümX01|ji|ju hebbt gēērn noch ēēn Dağ över.“ Dat lēēt sik nu mool niX20 mēhr anners moken, un sümX04|se wēērn tōfreden dormit, datt sümX04|se nu ōōk Kiel mool tō sēhn krēgen. An dullsten freuen sik overs Fritz un Hinnerk, datt sümX04|se sümX06|ehrn Fründ Heinri mool wedderX41a bi sik hârrn. Heinri wies sümX05|ehr nu hēēl Kiel, un as sümX04|se dat bekeken hârrn, fohrenX66 sümX04|se röver no Niemöhlen |Neumühlen, gungen vun dor no Ellerbeek |Ellerbek un sō no’t ›Dörp‹ Goorn |Gaarden.

„Hier wüllt |wööt |wöö’X63 wi ēērstmool Puust hōlen |verschnaufen“, sä Heinri, „ik glȫȫv, hier wârrt jümX02|ju dat gefâllen.“ Hē gung mit sümX05|ehr no ›Dreis‹ hėn. As sümX04|se dor in de Wēērtsstuuv rinkēmen, sään |sagten Kloos-Ōhm un Hans Detelf as ut ēēn Kehl: „Jo, hier is dat nett, wohrhaftig, beter hârrst du uns niX20 fȫhren kunnt! Hier sünd kēēn magōni |Mahagoni- Dischen, kēēn Sōfas un sōōn Kroomstücken |Kroom. Hier is dat jüstsō as bi uns. Nä, dat is hier nett!“ – Heinri bestell Bēēr, un as de schȫnen blanken Krȫȫs |Humpen mit dat wunnerbore Bēēr vör sümX05|ehr stunnen, dō duur dat ōōk niX20 lang, un sümX04|se stēken âll vēēr sümX06|ehr Nöös in dėn dicken Schuum.

Dat gefull sümX05|ehr hier gresigX90 |großartig. Kloos-Ōhm, dē sō veel Reisbeschrieḃens leest hârr, datt hē glȫȫv, hē hârr de Reisen sülḃen* mookt, kunn dat ōōk hier wedderX41a niX20 noloten |loten, no sien ōle Wies vun sien grōten Reisen tō vertellen. Man dor kēēm hē slecht mit an. Dor wēēr sōōn ōlen dicken Schōōster, dē ōōk de Welt düchtigX90 bekeken hârr un dē gōōtX50 dorvun vertellen kunn. Dē worr tōletzt ârgerli över Kloos-Ōhm sien Lēgen un frooğ ėm: „Mien lēve Fründ, hett Hē würkli reist?“ – „Bi’n Düvel, dat schull ik mēnen!“, schrēēǧ* Kloos-Ōhm. – „Dat’s doch wull blōōts op dat Kōhgatt |Kuhhinterteil weenX83 un vun ēēn Moorsback |Hinterbacke op de anner?“, sä de dicke Schōōster.

De Lüüd fungen düchtig an tō lachen. Kloos-Ōhm stēēk sien Nöös in’t Glas un ârger sik. – „Dē hett di dat overs orriX90 seǧǧt!“, sä Hans Detelf un lach. Kloos-Ōhm mēēn, dat worr wull Tiet, no de Stadt tōrüchtōgohn, dėnn dat worr al bȫȫs düüster. Fritz un Hinnerk bedeln ōōk mächtigX90 dorum, dėnn Heinri hârr seǧǧt, datt sümX04|se vunoḃend âlltōhōpen mit no de Studentenkneip hėnschullen. Un sümX04|se wēērn sō nieschierig dorop, datt sümX04|se knapp de Tiet aftȫḃen kunnen. (PiT2.018)

Hans Detelf wēēr dat ōōk ēnerlei, wattX25 sümX04|se dor noch blieḃen ōder weǧgohn dään. Un sō betohlen sümX04|se sümX06|ehr Zech |Reken un marschēren af. Nu gung dat dėnn hėn no de ›Däänsche Stroot‹, wō de Studenten sümX06|ehr Kneip hârrn. Heinri gung vörop.

Wat verfēren sik overs de Windbârgers, as sümX04|se dor ėn Stücker twölf junge Keerls sēhgen, mit kotte Brösels in de Snuut, in Hėmdsmauen, mit bunte Bänner um de Bost un ėn bunte Kapp op dėn Kopp. SümX04|Se spelen Koorten, un sō as dat schien, umsunst, dėnn Geld lēēǧ niX20 op dėn Disch. Man sümX04|se hârrn sik doch dorbi sō wichtig, datt sümX04|se gor niX20 wieder opkēken, as Heinri mit sien Sellschop no de Stuuv rinkēēm. – „Lüüd, hōōlt op mit dat Spelen!“, schrēēǧ* Heinri. „Ik bring jümX02|ju hier ėn poor vun mien Landslüüd!“ As Heinri dat man seǧǧt hârr, smēten de jungen Keerls ōōk gliek sümX06|ehr Koorten tōhōpen. Wücke stunnen op un sään Heinri sien Landslüüd ›willkomen‹. Wücke setten gau ėn poor Dischen un Stȫhl tōhōpen, un Kloos-Ōhm un Hans Detelf mit sümX06|ehr Jungs mussen sik doolsetten. As sümX04|se dat doon hârrn, gung ėn Schandool |Lârm lōōs, as schull dat hēle Huus instörten. Wücke vun de jungen Keerls slōgen mit de Füüst, wücke mit ėn Stock op dėn Disch, wücke trampen gor mit de Fȫȫt un schurren mit’n Stōhl, un dorbi schrēgen* sümX04|se âll, datt de Finstern klerren: „Bēēr her! Bēēr her! Ėn Fatt op dėn Disch!“ – Hinnerk worr rein bang bi dat Geschriǧǧ un wull wedderX41a opstohn. Man Heinri hēēl ėm fast un sä, hē schull sik man niX20 verjogen, dat wēēr dor sō Mōōd.

„Na, wėnn dat Mōōd is“, sä Kloos-Ōhm, „dėnn will ik ōōk nix dortō |dorvun sėggen. Sunst* dünkt mi, kunnen wi gēērn noch ėn Stōōt tȫḃen, de Wēērt wârrt wull komen, un sō döstig sünd wi je ōōk niX20!“

„Kloos-Ōhm, dat versteihst du niX20!“, sä Heinri. „Kiek, de ›Aula‹ dor un de ›Sucksdörp‹ |(wohl Kneipnamen von ›Füchsen‹) mit sien schēḃen Bēēn wârrt gliek fuul, wėnn ēēn niX20 jümmersX21 mit ėn DunnerwedderX41d achter sümX05|ehr herkummt!“

Dat Schriegen holp. Dat duur kēēn Ōgenplink, un dor worr al ėn grōōtM3 Fatt Bēēr op dėn Disch sett. Heinri övernēhm dat Intappen un verstunn dat ōōk prächtigX90, as wėnn hē sien hēēlM3 Leḃen lang Krōōğwēērt weenX83 wēēr. Nu worr tōēērst ėn Lēēd sungen, un de Windbârgers mussen mitgrölen un dään ōōk, wat sümX04|se kunnen. As dat afdoon |geschafft wēēr, dō stötten sümX04|se mit de frėmmen Gäst an un lēten sümX05|ehr leḃen. Dat gefull sümX05|ehr. – Hans Detelf schünn |fluster |raunte Kloos-Ōhm tō: „Dat sünd doch ēgentli bannige |tolle Jungs, wat?“ – „Jo, Nover“, mēēn Kloos-Ōhm, „dat sünd sümX04|se wiss un wohrhaftig, wunnerbore Keerls, (PiT2.019) man wat köönt sümX04|se supen!“ – „NiX20 wohr, man dat is hier sō Mōōd“, sä Heinri. – „Jo, dėnn is dat wat anners“, sä Kloos-Ōhm, „dėnn will ik ōōk nix seǧǧt hėbben.“

As dat Fatt Bēēr lerdig wēēr, mook Heinri dėn Vörslağ, nu ēērstmool de Stadt tō bekieken, sümX04|se kunnen je nȫȫssen wedderX41a anfangen. Hans Detelf un Kloos-Ōhm hârrn nix dorgēgen. SümX04|Se trocken sümX06|ehr Spēētschendolers* ut de Tasch un wullen betohlen.

„Loot dat Geld man sitten“, sä Heinri, „dat is al betohlt.“ – „Âh wat“, schrēgen* Kloos-Ōhm un Hans Detelf, „dat loot wi sikX07|uns niX20 gefâllen. Wat wi vertehrt hebbt, wülltX63 wi ōōk gliekmoken |begleichen!“ – Heinri schōōv overs sümX06|ehr Geld wedderX41a tōrüch un sä: „Frėmme Lüüd betohlt hier nu mool nix, dat’s hier nu mool sō Mōōd.“ – „Na, wėnn’t sō is“, sä Kloos Thiessen, „dėnn is’t wat anners, dėnn wülltX63 wi ōōk gor niX20 wieder dorvun snacken!“ As dat afmookt |erledigt wēēr, kunn’t lōōsgohn. De Studenten foten de Buurn ünner’n Ârm un gungen mit sümX05|ehr dör de Stroten. Dor wullen sümX04|se nu jüst niX20 blieḃen. SümX04|Se wēērn man knapp |gerade erst merrn in de Holstenstroot, dō sä Hans Detelf al: „Wat schüllt |schöötX62a wi hier rumdroḃen, Kinners. Mi dünkt, dat’s beter, wėnn wi wedderX41a no ėn Wēērtshuus |Duunhuus ringoht, ik bün bȫȫs hungerig.“ – „Ik ōōk!“, sä Kloos-Ōhm. – „Ik ōōk!“, schrēgen* Fritz un Hinnerk. – De Studenten wēērn ōōk hungerig, un Heinri sä, dat wēēr wull an besten, in dėn Börsenkeller tō gohn, dē wēēr liek vör sümX05|ehr, un dor gēēv dat wat Leckers tō snabbeln |eten. SümX04|Se alsō rin. Och, wat stunnen dor för schȫne Soken op dėn Disch: Küken, Oonten, Gȫȫs un wat wēēt ik niX20 âll. Ēēn worr al hungerig, wėnn ēēn dat ankēēk.

De Windbârgers bestellen sik ėn Büffstück |Rinderbraten. De Studenten verlangen datsülve, man mit Eier. – „Hier loot’sX07b mool ėn gōōtX50 Glas Wien drinken!“, mēēn Hans Detelf un lēēt ėn Buddel Wien komen. De Studenten bestellen sik ōōk ėn Buddel Wien, man vun dėn besten.

„Düvel“, sä Kloos-Ōhm tō Hans Detelf, „dē Bėngels hebbt wull bannig veel Geld in de Tasch, dē loot sik nix afgohn |sind keine Kostverächter!“ – Dat Eten worr vertehrt un smeck bannig schȫȫn.

Hans Detelf stött Kloos-Ōhm an un sä lies tō ėm: „Du, Nover, de Bėngels hebbt uns ēērsten traktēērt |bewirtet, wi köönt sikX07|uns niX20 gōōtX50 lumpen loten, loot’sX07b twēē Buddels Schampanjer komen loten, wat?“ – „Mi is’t recht!“, sä Kloos-Ōhm. De schȫne Wien kēēm un worr drunken. SümX04|Se wēērn bannig vergnȫȫǧt, un wullen sik meist tōschannenlachen över dėn Jux, dėn de Studenten an dėn (PiT2.020) Dağ gēḃen. Wat kunnen de Bėngels snacken! In jēēdēēn sēēt ėn düchtigen Prēēster in!

As kēēn Buddels mit witte Köpp mēhr komen wullen, mēēn Heinri, dat worr wull Tiet, wedderX41a no de Kneip tō gohn. De annern hârrn nix dorgēgen. Kloos Thiessen un Hans Detelf trocken sümX06|ehrn Büdel ut de Tasch, um tō betohlen, un nu hârrn de Studenten nix dorgēgen tō sėggen. De Windbârgers lään nu sō veel op dėn Disch, as sümX04|se vēēr Mann hōōch vertehrt hârrn, un wullen dō sümX06|ehrn Büdel wedderX41a in de Tasch |Fick* steken. – „Holt!“, sä Heinri. „Kinners, jümX01|ji|ju hebbt sikX08|ju wull versēhn. JümX01|Ji|Ju hebbt vēēr Büffstücks hatt un wi dörteihn mit Eier. Nȫȫssen hebbt jümX01|ji|ju twēē Buddel Wien hatt un wi dörteihn un dėnn noch de beiden Wittköpp …“ – „Minsch, büst du unklōōk?“, schrēēǧ* Kloos-Ōhm. „Du mēēnst doch niX20, datt wi vēēr âllns betohlen schüllt |schöötX62a, wat jümX01|ji|ju vertehrt hebbt?“ – „Hēēl wiss, wokēēnX33 |’kēēn |wer sunst*?“ – „Na, dat wēēr doch wull snooksch!“ – „Ik will di dat begriepli moken, Kloos-Ōhm. Kiek, op unse Kneip betohlt wi, overs goht wi mit de Frėmmen annerwegens hėn, sō mööt sümX04|se betohlen. Dat is hier sō Mōōd.“ – „Na, dat is mi ėn schȫne Mōōd“, brumm Kloos-Ōhm verdrēētli, „dē kost uns över hunnert Mârk. Man wėnn’t hier sō Mōōd is, dėnn dörḃt wi wull nix doröver sėggen, niX20 wohr, Nover Detelf!“ – „Nä, nä, loot’sX07b man betohlen, wi köönt dat je moken.“

SümX04|Se betohlen nu dėn hēlen Rummel un gungen wedderX41a tōrüch no de Däänsche Stroot. Ünnerwegens sä Kloos-Ōhm tō Hans Detelf: „Hârrn wi dat man vörher weten, Nover, dėnn hârrn wi ōōk ėn Büffstück mit Eier eten, dat’s hier ėn verdreihte Mōōd, wat?“ – „Ha, ha, Nover, de Bėngels hebbt uns anfȫhrt |anscheten, overs loot sümX04|se man, dat sünd liekers herrlige Jungs!“ – „Dat sünd sümX04|se ōōk“, sä Kloos-Ōhm.

As sümX04|se nu mit de jungen Keerls anfungen tō drinken, dō duur dat ōōk niX20 lang, un sümX04|se hârrn âlltōhōpen ėn düchtigen Brand |Duuntje. Fritz un Hinnerk lēten Heinri niX20 ēhr in Freden, as bet sümX04|se ōōk sōōn lütte bunte Kapp op dėn Kopp hârrn, sō as de Studenten sümX05|ehr drōgen. Bâld düch |dünk ōōk sümX06|ehr Ōlen, datt sōōn Dings gōōtX50 klēden dä, un sümX04|se lēten sik ōōk ėn Kapp opsetten.

SümX04|Se worrn jümmersX21 duner un duner. Âll wat de Studenten sümX05|ehr vörmoken, open |äfften sümX04|se no. Un as ėn Rundgesang anstimmt worr, wō jēēdēēn sien Stückschen tō’n Besten gēēv, dō lēten de Windbârgers sik ōōk niX20 lumpen. Hans Detelf muss tōēērst an’t Brett |in de Bütt. Un wėnn de Köster in Windbârgen ōōk jümmersX21 sä, datt hē mit sien Bölken |BörkenX72 dėn hēlen Kroom ut’n Text broch (dėnn hē triller (PiT2.021) jümmersX21 sō gewâltigX90), sō sung hē doch sien Lēēd: „Wenn’s Pfeifchen dampft und glüht usw.“ gōōtX50 tō Ėnn un krēēǧ veel Bifâll. Kloos-Ōhm, dē sik wat inbill op sien Singen, hârr al lang dat Muul spitz mookt, un as nu ėndli an ėm de Rēēǧ kēēm, dō lä hē lōōs mit sien fiene Stimm: „Kein Feuer, kēēn Stēēnköhl usw.“ – Hinnerk quinkelēēr |zwitscherte as ėn jungen Hohn, dē dat Kreihen ēērst lēhrt. Sien Stimm hârr sik noch niX20 sackt un snapp jēēdēēn Momanġ över, wat veel Spoos mook.

Fritz mook sik an besten. Hē sung dat schȫne Lēēd ut dėn ›Besopen Timmermann‹:

„Un ich gung einstmal bei die Nacht,

un ich gung einstmal – na, jüm wēēt dat doch wull noch?

Un ich gung einstmal bei die Nacht.

Die Nacht, die war so duster,
mit den Sneller, mit den Weller, mit de Mosterkruuk, dass man kein Sternlein – ä gitt, ä gitt, ä gitt,
dass man kein Sternlein sah.

„NiX20 wohr?“, schrēēǧ Hans Detelf, as Fritz kloor wēēr, „de Jung hett ėn Stimm as ėn Lurk |Lerche!“

Âlltōhōpen schrēgen* sümX04|se: „De ganze Oper noch mal!“, un Fritz muss dat Stück noch mool vun vörn an singen. As dat afdoon wēēr, gung dat Supen wedderX41a lōōs.

Jēēdēēn Momanġ klopp ēēn op dėn Disch un fung dėnn an, ėn Reed tō hōlen, un de Windbârgers mussen tōminnst teihnmool hōōchleḃen. Kloos-Ōhm düch |dünk, hē muss ōōk mool wat sėggen. Hē sä tō Heinri, datt hē de Lüüd ėn beten ruhigX52 moken dä.

Heinri klopp gliek op dėn Disch un schrēēǧ* „Silentium!“ (dat hēēt op Düütsch: ›Hōōlt Muul, ōder ik will jümX02|ju …‹) un dėnn sä hē: „RuhigX52, Lüüd, Kloos Thiessen hett dat Wōōrt!“ – Kloos-Ōhm krabbel sik sō bilüttens in de Hȫȫchd un fung an: „Meine Herren un Damen …“ – „Hallō! Nover, wat snackst du dor!“, schrēēǧ* Hans Detelf. „Dor sünd je gor kēēn Fruunslüüd!“ – „Dat’s ēēn Kēēs |ēēndōōn, dat mookt sik beter!“, sä Kloos-Ōhm. „Alsō, wat ik man noch sėggen wull … du mit dien vēēr Ōgen bruukst mi gor niX20 sō glȫhnig antōkieken! Wi Windbârgers loot sikX07|uns niX20 verbiestern |irritieren! Stromi*, dat dōōt wi niX20, is’t niX20 wohr, Hans Detelf?“ – „Nä, bi’n Düvel niX20, Nover. Overs snack man wieder, wi wülltX63 je morgen no Hamborğ.“ – „Jawull, dat will ik. Dorum, mien Herren, as ik in Frankriek wēēr, dō …“ – „Un du wēētst dat doch wull noch!“, grööl Hinnerk dormanġ. – „Jung, swieǧ still, wėnn dien VoderX11 ėn Reed hōlen deit!“, schrēēǧ* Hans (PiT2.022) Detelf. Hinnerk juuch un smēēt sien Kapp an’ Böhn |an’e Deek. Kloos-Ōhm fung wedderX41a an: „As ik in Frankriek wēēr, dō …“ – „Die Nacht, die war so duster!“, sung Hinnerk. – „Verdreihte Jung, wullt du mool dien Muul hōlen!“ – „Jo, mien Herren, as ik in Frankriek wēēr …“ – „Mit de Mosterkruuk …“, bölk |börkX72 Hinnerk, dē sō duun wēēr, datt hē niX20 mēhr wuss, wat hē dä. ›Quaps‹, hârr hē ēēn an’ Kopp, datt hē vun’ Stōhl full. Kloos-Ōhm lēēt sik dor overs gor niX20 dör ut’n Text bringen. Hē fung dat vēērte Mool wedderX41a an: „As ik in Frankriek wēēr, mien Herren, dō … dō … jawull, sō wēēr dat, jo, dō … dō wēēr ik dor, … jo, un dorum schüllt |schöötX62a ōōk de Kieler Studenten hōōchleḃen, hurro!“ Un de hēle Bann schrēēǧ*, datt de Finstern klerren.

„Dat is schood, Kloos-Ōhm“, sä ēēn vun de Studenten, „datt Hē niX20 Paster worrn is, Hē hett ēēn bannig schȫȫnM3 Wōōrt!“ – Kloos-Ōhm grien un mēēn, hē hârr de Lüüd ōōk al wat vertellen wullt. Hans Detelf wēēr bi de lange Reed inslopen, un Fritz un Hinnerk lēgen al lange Tiet ünner’n Disch. Dorum düch |dünk Heinri, dat worr wull Tiet, no Huus tō gohn, un sō passēēr dat dėnn ōōk. Twēē foten Kloos-Ōhm in’ Ârm un de annern Hans Detelf, Fritz un Hinnerk. Un sō gung’t op de Stroot lōōs hėn no dat Wēērtshuus, wō de Windbârgers wohnen dään. Hier worrn sümX04|se op’t Bett smeten, sō as sümX04|se gungen un stunnen, un de jungen Lüüd gungen weǧ. WattX25 sümX04|se overs no Huus gohn sünd, dat kann ik wohrhaftig niX20 sėggen.

Hans Detelf wēēr dėn annern Morgen de ēērste, dē opwoken dä. Noch hâlf in’ Sloop stött hē Fritz an, dē bi ėm lēēǧ, un sä: „Antje … Antje, stoh op un bȫȫt Füür ünner’n Tēēketel, dat wârrt Tiet!“ Hē mēēn, datt hē in sien Huus wēēr. Fritz wēēr dor niX20 vun opwookt un sooğ sō förchterliX90, datt sien VoderX11 sik opricht. Hē wull wedderX41a ›Antje‹ sėggen, man dat Wort blēēv ėm in de Kehl sitten, as hē Fritz wies worr. Hē verfēēr sik niX20 wēnig, un ēērst âllnogrood |bilüttens kēēm ėm dat wedderX41a in’ Sinn, datt hē je op Reisen wēēr. Nu full ėm op ēēnmool âllns wedderX41a in. Un as hē sēhǧ, datt hē vunnacht gor niX20 ut sien Tüüǧ ruutkomen wēēr, dō schoom hē sik doch ėn beten.

„Na, wėnn dat mien Fru wuss!“, dach hē bi sik sülḃen*. „Dē worr mi schȫȫn de Leviten* lesen!“ Hē wook nu hēēl sachten |liesen ōōk Kloos-Ōhm op, un dē wunner sik jüstsō dull, as hē.

„Stromi*, Hans Detelf, ik glȫȫv, wi hârrn güstern beid ėn hellschenX90 Duuntje!“, sä Kloos Thiessen, as hē sik ėn beten vermünnert (PiT2.023) hârr. „Dē verdreihten Bėngels hebbt uns duun mookt!“ – „Och, Minsch, Nover, ik mutt di sėggen, dē Dunas ârgert mi niX20 sō dull, wō wi sunst* jümmersX21 sünig |sparsam sünd dat hēle Johr lang. Man datt uns’ Gören dorbi weenX83 sünd un sülḃen* sōgor vun de Fȫȫt komen dään, dat is mi pienli |schenant |fitool!“ – „Du hest recht, Nover“, sä Kloos-Ōhm, „dat is ėn verdreihte Geschicht, man wat schüllt |schööt |schöö’X62a wi dorbi dōōn? As ik in Frankriek wēēr, dō …“ – „Dō wēēr Hinnerk noch gor niX20 op de Welt, wullt du sėggen?“ – „Jo, jo, hēēl richtig, dō wēēr hē noch gor niX20 op de Welt.“ – „Hōōl stopp, Kloos-Ōhm, ik will di wat sėggen, wēētst’ wat?“ – „Na?“ – „Kiek, dē beiden Bėngels wēērn ōōk je sprüttenduun un wârrt wiss nix mârkt hėbben. Kiek, nu schimpt wi uns’ Jungs ut, datt sümX04|se sik güstern slecht opfȫhrt hebbt, datt wi sümX05|ehr meist no Huus dregen mussen. Sō krieġt uns Fruunslüüd dor nix vun tō weten, hä?“ – „Wohrhaftig, Hans Detelf, dorför, datt du niX20 reist hest, büst du ėn recht plietschen Keerl, ik much förwohr dien VoderX11 niX20 weenX82!“ – „Un ik niX20 dien Söhn“, mēēn Hans Detelf.

Dat worr nogrood |bilüttens hell, de Klock wēēr hâlvig söḃen, un um Klock söḃen schullen sümX04|se al wieder mit de Iesenbohn. Dat worr dorum Tiet, dē beiden Jungs in de Bēēn tō kriegen. Man dor hârrn sümX04|se sümX06|ehr vulle Nōōt mit, sümX04|se wullen sik rein gor niX20 vermünnern. Hans Detelf kėnn overs de Jungs un wuss Root. Fritz schrēēǧ* hē in’t Ōhr: „Du, dē Brie steiht al op dėn Disch!“ Un in ėn Ruff |im Nu richt sik de Jung in de Hȫȫchd un schrēēǧ*: „Dunner, wō |woneem is mien Lepel!“ – Dē wēēr sōdennig ut’n Drōōm. Bi Hinnerk gung dat niX20 sō licht, dē Bėngel much kēēn Brie, un sien MōderX12 sett ėm jümmersX21 sien Kaffe op Köhlen |op’t Füür, wėnn hē mool tō lang slēēp. Dorum gung dat op sōōn Wies niX20, overs Hans Detelf wuss wedderX41a Root. Hē nēhm de Woterbuddel un gōōt ėm dat kōle Woter över dėn Kopp, un ēēn, twēē, drēē, wēēr Hinnerk ōōk dor un kēēk sien VoderX11 verwunnert an, as wull hē sėggen: „Büst du mien VoderX11, ōder bün ik dat?“

Woken wēērn de beiden Jungs nu, overs sümX04|se wēērn sō krank, sō slecht tōmōōt un sō döstig, datt sümX04|se gliek âll dat Woter, wat man in de Stuuv wēēr, doolsluckt hârrn.

„Na, Jungs“, sä Kloos-Ōhm un plink Hans Detelf tō, „dat’s ēnerlei, jümX01|ji|ju hârrn güstern Oḃend overs ėn Brand, dėn Dunner noch mool tō!“ – „Hē je ōōk, VoderX11!“, schrēēǧ* Hinnerk. – „Wat, ik? Jung, büst du noch niX20 nüchtern ōder slöppst du noch? Ik schull duun weenX83 hėbben? Na, dor hȫȫrt overs âllns op, wat, Hans Detelf? Wi hârrn de Jungs man lēver tō Huus loten (PiT2.024) schullt, köönt niX20 mool ėn Glas Bēēr verdregen, sloopt in un fâllt ünner’n Disch!“ – „VoderX11 …“ – „Âh wat, VoderX11, gitt |fui, jümX01|ji|ju hârrn verdēēnt, datt wi jümX02|ju wedderX41a mit de Iesenbohn no Huus schicken lēten. Besuupt sik dor, datt Hans Detelf un ik jümX02|ju niX20 no Huus kriegen köönt. Wėnn Heinri niX20 noch ėn beten mitholpen hârr, lēgen jümX01|ji|ju beiden Slüngels wull noch in’t Wēērtshuus, gitt |fui!“

Hinnerk un Fritz kēken sik an un wussen gor niX20, wat sümX04|se sėggen schullen. SümX04|Se kunnen dat gor niX20 kloorkriegen, datt sümX06|ehr Ōlen kēēn Dunas hatt hârrn. Hinnerk mēēn jümmersX21, hē hârr ēēn an dėn Kopp kregen, un ėm düch |dünk, ēēn kunn sō natüürli gor niX20 drȫmen. Dėnn sien Kopp dä ėm noch sō wēh, as wėnn hē dėn Backs |de Muulschell ēērst jüst eḃen kregen hârr. As overs Kloos-Ōhm un Hans Detelf dorbi blēḃen, datt de Jungs sō unbannigX90 duun weenX83 wēērn, dō mēnen de Bėngels opletzt dėnn ōōk, dat kunn doch wull sien Richtigkeit hėbben.

De Klock slōōğ drēē Viddel, un dat worr Tiet. SümX04|Se betohlen sümX06|ehr Zech, drunken Kaffe un moken dėnn, datt sümX04|se no’n Bohnhoff kēmen. (PiT2.025)

Kapitel 3

Hamborğ, Telegroof, Wiezel, Sēēreis

Herr Paster sien Heinri wēēr al dor un tȫȫv op sümX05|ehr. Hē lach, as hē sümX05|ehr komen sēhǧ. Hans Detelf worr ėm gau wies un lēēp dėnn ōōk al in vullen Droov op ėm tō un schünn |fluster ėm tō: „Du, seǧǧ tō de Jungs, datt Nover un ik güstern nüchtern bleḃen sünd, versteihst du?“ – Heinri nück mit’n Kopp un lach, hē verstunn, wat de Ōl’ mēēn. Un Hinnerk un Fritz worrn niX20 klȫker.

Heinri sorğ nu ōōk dorför, datt sümX04|se de richtigen Biljetten un ėn gōdenX50 Platz krēgen, un dėnn gēēv hē noch allerhand Vermohnens. SümX04|Se schullen nümmers |nienich utstiegen, wėnn de Toğ anhēēl. Un wėnn doch, dėnn schullen sümX04|se sik um Gotts Willen niX20 sō lang ophōlen, de Toğ dä niX20 op sümX05|ehr töḃen. Un dėnn, wėnn sümX04|se in Hamborğ ankēmen, schullen sümX04|se man no ›Wiezel’s Hotel‹ |heute dort: Hotel ›Hafen Hamburg‹ op St. Pauli gohn, dor worr sümX05|ehr dat an besten gefâllen. De Windbârgers hȫrenX65 hēēl niep tō un mēnen (PiT2.026) nȫȫssen, nu sümX04|se op de rechte Iesenbohn wēērn, schull âllns ōōk al gōōtX50 gohn, dorvör bruuk |brauchte hē niX20 bang tō weenX82.

Dat swatte Dings vör an de Spitz fung an tō schriegen as ėn Fârken, dat steken |abgestochen wârrt, un … rups … gung dat lōōs.

Ditmool schullen sümX04|se dėnn ōōk würkli hėn no Hamborğ komen. SümX04|Se kēmen jümmersX21 wieder. Bi jēēdēēn Statschōōn stēgen frische Lüüd in sümX06|ehrn Wogen rin, un Hans un Kloos-Ōhm vertellen in ēēns weǧ |ständig. Fritz un Hinnerk gung dat bȫȫs schedderig |ēlendig.

Dicht vör Pinnbârğ |Pinneberg wull Hans Detelf ēēn smȫken. Hē grēēp in sien Tasch un schrēēǧ* ōōk gliek luutut |luuthâls: „Mien Piep, mien Piep! Och Gott, Kinners, mien schȫne Piep!“

Ēēn vun de frėmmen Lüüd frooğ ėm, wat dat dėnn för ėn Malȫȫr wēēr mit sien Piep, un Hans Detelf schrēēǧ*: „Och Gott, ik heff mien schȫne Piep mit dėn herrligen Beslağ in Kiel vergeten!“ – „Is wull niX20 mȫȫǧli!“, schrēēǧ* Kloos-Ōhm. „Dē schȫne Mēērschuumpiep, dat is je jammerschood!“ – „Hȫȫrt |HȫrenX10 Sē mool“, sä ēēn vun de annern Reisen |Reisenden in’ Wooğ tō Hans Detelf, „dor wēēt ik Root för.“ – „Âh wat!“, schrēēǧ* Hans Detelf vergnȫȫǧt. – „Hēēl wiss“, sä de Frėmme, „dē Sook is licht tō |einfach: Sē mööt |mötenX10 sik nȫȫssen, wėnn Sē no Hamborğ koomt |komenX10, gliek op dėn Telegroof setten, dėnn sünd |›bünt‹X10 Sē in ēēn, twēē Minuten wedderX41a in Kiel.“ – „Nä, wat Sē seġġt |sėggenX10“, schrēēǧ* Hans Detelf, „dat is je niX20 mȫȫǧli!“ – Kloos-Ōhm hârr dor ōōk al vun leest in de Wekenblööd, un sō muss dat dėnn je wohr weenX82. – „Wo veel kost dat wull“, frooğ Hans Detelf. – „Och Gott, dat is jüst niX20 sō veel, man hebbt |hėbbenX10 Sē ōōk leddernX41f Ünnerbüxen an?“ – „Wat, leddernX41f Ünnerbüxen?“, schrēgen* Kloos-Ōhm un Hans Detelf tōgliek. – „Jawull, leddernX41f Ünnerbüxen. Wėnn Sē dē niX20 hebbt |hėbbenX10, köönt |könenX10 Sē niX20 op dėn Telegroof rieden, dor riedt |riedenX10 Sē sik fōōrts ėn Wulf*!“ – „Âh, Snack, dat Rieden sünd wi Buurn wėnnt, un wėnn’t wieder nix is, sō hebbt wi hier uns leddernX41f Felliesen |Tornister, dat is sō gōōtX50 as twintig Ünnerbüxen!“ – „Na jo, dėnn is’t ōōk gōōtX50!“, sä de Frėmme. „Dėnn will’k Sē ōōk gliek dat Huus wiesen, wō de Telegrofen stoht, wi sünd gliek in Hamborğ.

Hē hârr dat man eḃen seǧǧt, dō worr ōōk al fleut, un dat fung an, mēhr sachten tō gohn un jümmersX21 mēhr alleḃen |langsamer, bet opmool de hēle Kroom stillstunn. – „Sō, nu sünd wi dor“, sä de Frėmme, „nu koomt |komenX10 Sē man mit rin, ik will Sē gau hėnwiesen!“ – Hans Detelf gung mit ėm, un bâld kēmen sümX04|se no ėn Döör hėn, dor stunn ›Telegrafenbüreau‹. – „Hier is de Stâll!“, sä de Frėmme. „Dor goht |gohnX10 Sē man rin un frooġt |frogenX10!“ (PiT2.027)

De Windbârgers rin. „Wüllt |WüllenX10 Sē uns man gau ėn poor Telegrofen sodeln!“, sä Hans Detelf. – Ėn Keerl in smucke Uniform kēēk sümX05|ehr verwunnert an, schōōv sien Brill in de Hȫȫchd un sä: „Wat wüllt |wüllenX10 Sē?“ – „Och, hȫȫrt |hȫrenX10 Sē“, sä Hans Detelf, „ik will Sē sėggen, ik heff mien schȫne Piep in Kiel vergeten, un dor wull ik nu gau op dėn Telegrofen hėnrieden un ehr wedderholenX41a!“

De Mann in de Uniform lach un sä: „Mien lēve Mann, dat geiht niX20!“ – „Âh, Snack“, schrēēǧ* Hans Detelf, „ik leǧǧ mien Felliesen dorop, un dėnn schâll dat wull gohn, doolfâllen dō ik niX20!“ – De Mann lach, datt ėm de Buuk bever. Tōletzt schrēēǧ* hē: „Jēsus, dat is tō’n Dōōtlachen!“ – De Windbârgers kēken sik an un wussen niX20, wēēr hē mâll |verrückt ōder wēērn sümX04|se mâll. – „Na, wat is?“, sä Hans Detelf ârgerli. „Kann’t lōōsgohn ōder niX20!“ – De Mann vertell sümX05|ehr nu, datt sō wat gor niX20 angohn kunn, dē Mann in de Iesenbohn hârr sümX05|ehr för’n Nârren hatt |wat opbunnen. Man de Piep kunn hē ėm wedderX41a rankriegen, hē schull ėm man blōōts sėggen, wō |woneem hē ehr liggen loten hârr. Hans Detelf sä ėm dėn Noom vun dat Wēērtshuus, un de Mann sä, dat wēēr al gōōtX50. Hē lang no ėn Stück Dings un pick |tick dor poormool mit op un dool. Dor snurr wat, un dėnn sä hē: „Kiekt |KiekenX10 Sē her, ut Kiel wârrt mi schreḃen, datt de Piep würkli dor is.“ – „Jo, dat is wull wohr!“, schrēēǧ* Hans Detelf. „Ik verstoh nix vun dėn doren Kroom dor, man datt mien Piep in Kiel is, dat wēēt ik ōōk!“ – „Na, nu passt |passenX10 Sē man op“, sä de Mann, „nu steiht dor ōōk, datt SēX10 morgen frȫh Ehr Piep wedderhebbtX41a |wedderhėbbenX10.“ – „Is dat wohr?“, schrēēǧ* Hans Detelf vergnȫȫǧt. – „Jo, hēēl wiss, schrieḃt |schrieḃenX10 Sē man Ehrn Noom op un ōōk, wō |woneem Sē hier wohnen wüllt |wüllenX10, dėnn hebbt |hėbbenX10 Sē morgen frȫh Klock ölḃen* |ölm Ehr Piep wedderX41a.“ – Hans Detelf schrēēv dat op, sä „Ōōk velen Dank!“ un wull gohn. – „Holt!“, sä de Mann mit sien Uniform. „Ēērst betohlen!“ – „Wat, wōför dėnn?“ – „Na, för mien Mȫhǧ, dat sünd de Gebȫhren, kiekt |kiekenX10 Sē, ēēn Doler!“ – Hans Detelf lang in sien Tasch un smēēt ėn Doler op dėn Disch.

As sümX04|se buten wēērn, sä Kloos-Ōhm: „Minsch, Nover, ik glȫȫv, dor hebbt sümX04|se di wedderX41a mool an’ Fōōt reten |anscheten. Dē Keerl mook uns Kunststückschen vör, un dat wēēr âllns! Dien Doler büst du lōōs, un dien Piep wârrst du ōōk wull niX20 wedderX41a smȫken!“ – „Ik bün dor sülḃen* bang vör, overs ēēn kann dat je niX20 weten, Nover“, mēēn Hans Detelf. – „Will de Herr fohren?“, frooğ sümX05|ehr opmool ėn Keerl. – Kloos-Ōhm sä: „Man tō, loot’sX07b dat (PiT2.028) man dōōn. Wi mööt doch ēērstmool ünner Dack un Fack, un nȫȫssen köönt wi op annerswat* |wat anners lōōsstüren!“ – SümX04|Se stēgen in, un de Kutscher fohrX66 sümX05|ehr hėn no ›Wiezel’s Hotel‹.

Kinnerslüüd, wat kēken uns Windbârgers, as sümX04|se dör Âltno fohrenX66. Man dat wēēr noch âllns nix, as sümX04|se

Wollen Sie wissen, wie es weiter geht?

Hier können Sie "De Reis no'n Hamborger Doom" sofort kaufen und weiterlesen:

Amazon

Apple iBookstore

ebook.de

Thalia

Weltbild

Viel Spaß!



Kaufen